דַּף יוֹמִי · בְּכוֹרוֹת · דַּף כ״ו

הָא בַּעַל מוּם שְׁרֵי, אַף עַל פִּי שֶׁלֹּא הִתִּירוּ מוּמְחֶה!

But we can infer from the baraita that if it is a blemished firstborn, the use of its plucked wool is permitted, even though an expert did not yet permit the animal for slaughter! This contradicts the ruling of Rabbi Asi.

נאר מיר קענען דאך מדייק זיין פון דעם ברייתא, אז אויב עס איז א בעל מום דער בכור, איז דאס גענוצן פון זיין אויסגעריסענע וואל מותר, אפילו א מומחה האט נאך נישט מתיר געווען דעם בכור צו שחיטה! דאס קומט דאך בסתירה צו דעם פסק פון רבי אסי.

הגמרא מדייקת: הא אם מדובר בבעל מום, הרי השימוש בצמר התלוש שלו שרי [מותר], אף על פי שלא התירו מומחה עדיין לשחיטה! וזה קשה על דברי רבי אסי.

תַּנָּא: כֹּל הֵיכָא דְּלֹא הִתִּירוֹ מוּמְחֶה — תָּם קָרֵי לֵיהּ.

The Gemara answers: The Tanna of that baraita is of the opinion that anywhere that an expert did not yet permit it, he calls it an unblemished animal, even if it is physically blemished. Therefore, the baraita's prohibition of wool plucked from an 'unblemished' firstborn includes a blemished one before the expert's ruling.

די גמרא ענטפערט: דער תנא פון יענע ברייתא האלט אז כל היכא, איבעראל וואו א מומחה האט עס נאך נישט מתיר געווען, רופט ער עס אן אן תם, אן אומגעשעדיגטע בהמה, אפילו פיזיש האט עס א מום. ממילא, דאס וואס די ברייתא אסר׳ט די וואל פון א בכור תם, מיינט דאס אויך א בעל מום פארן פסק פון א מומחה.

הגמרא משדרת תירוץ: התנא של אותה ברייתא סובר שכל היכא דלא התירו מומחה, אפילו אם יש בו מום בגופו, תם קרי ליה [הוא קורא לו תם]. וממילא האיסור של צמר תלוש בבכור תם כולל גם בעל מום לפני שהתירו מומחה.

לֵימָא כְּתַנָּאֵי:

The Gemara suggests: Shall we say that this ruling of Reish Lakish is subject to a dispute between Tannaim? As we learned in the following baraita:

די גמרא פרעגט: לימא, זאלן מיר זאגן אז דער דין פון ריש לקיש איז תלוי אין א מחלוקת כתנאי, צווישן תנאים? אזוי ווי מיר האבן געלערנט אין די פאלגנדע ברייתא:

הגמרא מציעה: לימא [האם נאמר] שדין זה של ריש לקיש תלוי בכתנאי [במחלוקת תנאים]? כפי שלמדנו בברייתא הבאה:

הַתּוֹלֵשׁ צֶמֶר מִבְּכוֹר תָּם, אַף עַל פִּי שֶׁנּוֹלַד בּוֹ מוּם וּשְׁחָטוֹ — אָסוּר.

One who plucks wool from an unblemished firstborn, even though a blemish subsequently developed in it and he slaughtered it based on that blemish, the use of the plucked wool is prohibited.

התולש צמר מבכור תם, דער וואס רייסט אויס וואל פון א בכור תם, אף על פי שנולד בו מום ושחטו, אפילו עס איז נאכדעם געבוירן געווארן א מום אין אים און ער האט אים געשאכטן אויף דעם מום, איז די אויסגעריסענע וואל אסור.

התולש צמר מבכור תם, אף על פי שנולד בו מום ושחטו על פי אותו מום, הצמר שתלש ממנו אסור בהנאה.

בְּכוֹר בַּעַל מוּם שֶׁתָּלַשׁ מִמֶּנּוּ, וְאַחַר כָּךְ מֵת — עֲקַבְיָא בֶּן מַהֲלַלְאֵל מַתִּיר, וַחֲכָמִים אוֹסְרִים.

But in the case of a blemished firstborn from which he plucked wool and afterwards it died without being slaughtered, Akavya ben Mahalalel permits the use of the wool, and the Sages prohibit it.

אבער ביי בכור בעל מום שתלש ממנו, א בכור בעל מום וואס ער האט אויסגעריסן וואל פון אים, ואחר כך מת, און נאכדעם איז דער בכור געשטארבן אן שחיטה, עקביא בן מהללאל מתיר, ער איז מתיר צו ניצן די וואל, וחכמים אוסרים, און די חכמים אסר׳ן עס.

אבל בבכור בעל מום שתלש ממנו צמר, ואחר כך מת הבכור בלי שחיטה, עקביא בן מהללאל מתיר את הצמר בהנאה, וחכמים אוסרים.

אָמַר רַבִּי יְהוּדָה: לֹא בָּזֶה הִתִּיר עֲקַבְיָא בֶּן מַהֲלַלְאֵל, אֶלָּא בִּשְׂעַר בְּכוֹר בַּעַל מוּם שֶׁנָּשַׁר וְהִנִּיחוֹ בַּחַלּוֹן, וְאַחַר כָּךְ שְׁחָטוֹ — בָּזֶה עֲקַבְיָא בֶּן מַהֲלַלְאֵל מַתִּיר, וַחֲכָמִים אוֹסְרִין.

Rabbi Yehuda said: It was not in this case of an animal that died that Akavya ben Mahalalel permitted the wool, but rather in the case of the hair of a blemished firstborn that fell out on its own, and he placed it in a window-compartment, and afterwards he slaughtered the animal; in this case Akavya ben Mahalalel permits the wool, and the Sages prohibit it.

אמר רבי יהודה: לא בזה, נישט אין דעם פאל פון א בהמה וואס איז געשטארבן התיר עקביא בן מהללאל, האט עקביא בן מהללאל מתיר געווען די וואל, אלא בשער בכור בעל מום שנשר, נאר אין א פאל פון די האר פון א בכור בעל מום וואס איז אליין אראפגעפאלן, והניחו בחלון, און ער האט עס געלייגט אין א פענצטער קאמער, ואחר כך שחטו, און נאכדעם האט ער געשאכטן דעם בכור; בזה, אין דעם פאל עקביא בן מהללאל מתיר, איז עקביא בן מהללאל מתיר די וואל, וחכמים אוסרין, און די חכמים אסר׳ן עס.

אמר רבי יהודה: לא בזה במקרה שמת הבכור התיר עקביא בן מהללאל, אלא בשער בכור בעל מום שנשר מעצמו והניחו בחלון, ואחר כך שחטו לבכור; בזה עקביא בן מהללאל מתיר את השער, וחכמים אוסרין.

אָמַר רַבִּי יוֹסֵי: מוֹדֶה אַבָּא חֲלַפְתָּא בְּזֶה שֶׁהוּא מוּתָּר, אֲבָל בְּיִיחוּד אָמְרוּ חֲכָמִים: יַנִּיחֶנּוּ בַּחַלּוֹן, שֶׁמָּא יֵשׁ תִּקְוָה.

Rabbi Yosei said: My father, Chalaphta, concedes in this case of a slaughtered animal that it is permitted. But it was specifically regarding this that the Sages said: Let him place it in the window-compartment, because perhaps there is hope that it will eventually be permitted, since if he slaughters it, everyone agrees it is permitted.

אמר רבי יוסי: מודה אבא חלפתא בזה, מיין פאטער, חלפתא, איז מודה אין דעם פאל פון א געשאכטענע בהמה שהוא מותר, אז די וואל איז מותר. אבל ביחוד, אבער דוקא אויף דעם פאל אמרו חכמים: יניחנו בחלון, זאל ער עס לייגן אין פענצטער קאמער, שמא יש תקוה, ווייל אפשר איז דא א האפענונג אז עס וועט עווענטועל מותר ווערן, ווייל אויב ער וועט עס שחטן זענען דאך אלע מודה אז עס איז מותר.

אמר רבי יוסי: מודה אבא חלפתא בזה במקרה שנשחט הבכור שהוא מותר. אבל בייחוד [בדבר זה בלבד] אמרו חכמים: יניחנו בחלון, שמא יש תקווה שישחט הבכור ויהיה מותר לכולי עלמא.

שְׁחָטוֹ — דִּבְרֵי הַכֹּל מוּתָּר, מֵת — עֲקַבְיָא בֶּן מַהֲלַלְאֵל מַתִּיר וַחֲכָמִים אוֹסְרִים.

If he slaughtered it, all agree that the wool is permitted; if it died, Akavya ben Mahalalel permits it and the Sages prohibit it.

אויב שחטו, ער האט עס געשאכטן, דברי הכל מותר, זענען אלע מודה אז די וואל איז מותר; אבער אויב מת, עס איז געשטארבן, עקביא בן מהללאל מתיר וחכמים אוסרים, איז עקביא בן מהללאל מתיר און די חכמים אסר׳ן.

אם שחטו — דברי הכל מותר; ואם מת — עקביא בן מהללאל מתיר וחכמים אוסרים.

רַבִּי יוֹסֵי — הַיְינוּ תַּנָּא קַמָּא!

The Gemara asks: The opinion of Rabbi Yosei is identical to that of the First Tanna! Both say that if he slaughtered it, it is permitted, and if it died, they dispute.

די גמרא פרעגט: די שיטה פון רבי יוסי, דאס היינו תנא קמא, איז דאך פונקט ווי דער ערשטער תנא! ביידע זאגן אז אויב ער האט עס געשאכטן איז עס מותר, און אויב עס איז געשטארבן קריגן זיי זיך.

הגמרא שואלת: דעת רבי יוסי — היינו תנא קמא! שהרי שניהם אומרים שאם שחטו מותר ואם מת נחלקו.

אֶלָּא לָאו הִתִּירוֹ מוּמְחֶה אִיכָּא בֵּינַיְיהוּ?

Rather, is it not that the requirement of the expert's permission is the difference between them?

אלא לאו, נאר איז עס דען נישט אז די פראגע פון התירהו מומחה איכא בינייהו, צי עס פעלט אויס דאס מתיר זיין פון א מומחה, איז דער חילוק צווישן זיי?

אלא לאו [האם לא] הדין של התירו מומחה איכא בינייהו [יש ביניהם]?

דְּתַנָּא קַמָּא סָבַר: הִתִּירוֹ מוּמְחֶה — אִין, וְאִי לָא — לָא, וַאֲתָא רַבִּי יוֹסֵי לְמֵימַר: אַף עַל גַּב דְּלֹא הִתִּירוֹ מוּמְחֶה!

For the First Tanna holds: If the expert permitted it before the wool fell out, yes, it is permitted after shechita, but if not, no, it is not permitted. And Rabbi Yosei comes to say: It is permitted even though the expert did not yet permit it before the wool fell out. If so, Reish Lakish's ruling is a Tannaic dispute!

דתנא קמא סבר, ווייל דער תנא קמא האלט: אויב דער מומחה התירהו מומחה, האט עס מתיר געווען פארן אראפפאלן, אין, יא, איז עס מותר נאך שחיטה, ואי לא, און אויב נישט, לא, איז עס נישט מותר. ואתא רבי יוסי למימר, און רבי יוסי קומט זאגן: עס איז מותר אף על גב דלא התירהו מומחה, אפילו דער מומחה האט עס נאך נישט מתיר געווען פארן אראפפאלן. אויב אזוי, איז די שיטה פון ריש לקיש א מחלוקת תנאים!

דתנא קמא סבר: התירו מומחה — אין [כן], רק אז מותר לאחר שחיטה, ואי לא — לא. ואתא רבי יוסי למימר: אף על גב דלא התירו מומחה לפני שנשר השער, גם כן מותר לאחר שחיטה. ואם כן, דינו של ריש לקיש הוא מחלוקת תנאים!

אָמַר רָבָא: לָא, דְּכוּלֵּי עָלְמָא אִי הִתִּירוֹ מוּמְחֶה — אִין, אִי לֹא הִתִּירוֹ — לָא,

Rava said: No, that is not the dispute, for everyone agrees that if the expert permitted it beforehand, yes, it is permitted, but if he did not permit it, no, it is not permitted.

אמר רבא: לא, דאס איז נישט די מחלוקת, דכולי עלמא, ווייל יעדער איז מודה אז אי התירהו מומחה, אויב דער מומחה האט עס פריער מתיר געווען, אין, יא, איז עס מותר, אבער אי לא התירהו, אויב ער האט עס נישט מתיר געווען, לא, איז עס נישט מותר.

אמר רבא: לא, אין זו המחלוקת, דכולי עלמא [שכולם מסכימים] שאי התירו מומחה — אין [כן], מותר, ואי לא התירו — לא מותר.

וְשָׁלֹשׁ מַחְלוֹקוֹת בַּדָּבָר,

And there are three distinct disputes in this matter of how to understand Akavya and the Sages:

ושלש מחלוקות בדבר, און עס זענען דא דריי באזונדערע מחלוקת׳ן אין דעם ענין וויאזוי אפצולערנען עקביא און די רבנן:

ושלש מחלוקות בדבר, כלומר יש שלוש שיטות בהבנת עקביא וחכמים:

דְּתַנָּא קַמָּא סָבַר: פְּלִיגִי בְּמֵת, וְהוּא הַדִּין לִשְׁחָטוֹ, וְהַאי דְּקָמִיפַּלְגִי בְּמֵת — לְהוֹדִיעֲךָ כֹּחוֹ דַּעֲקַבְיָא.

For the First Tanna holds: They dispute in a case where the animal died, and the same law applies to where he slaughtered it—they dispute there too. And the fact that they dispute in the case of where it died is to let you know the far-reaching power of Akavya, who permits it even when it died.

דתנא קמא סבר: פליגי במת, ווייל דער תנא קמא האלט: זיי קריגן זיך אין א פאל ווען די בהמה מת, איז געשטארבן, והוא הדין לשחטו, און דער זעלבער דין איז אויך ווען שחטו, ער האט עס געשאכטן—זיי קריגן זיך דארט אויך. והאי דקמיפלגי במת, און דאס וואס זיי קריגן זיך דוקא אין דעם פאל פון מת, איז להודיעך כוחו דעקביא, כדי דיר מודיע צו זיין דעם כוח היתר פון עקביא, וואס איז מתיר אפילו ווען עס איז געשטארבן.

דתנא קמא סבר: פליגי במת, והוא הדין לשחטו שגם שם נחלקו, והאי דקמיפלגי במת — להודיעך כוחו דעקביא שמתיר אפילו במת.

וְרַבִּי יְהוּדָה סָבַר: בְּמֵת — דִּבְרֵי הַכֹּל אָסוּר, כִּי פְּלִיגִי — בִּשְׁחָטוֹ,

And Rabbi Yehuda holds: In a case where it died, all agree that it is prohibited; when they dispute, it is specifically in a case where he slaughtered it.

ורבי יהודה סבר: במת, און רבי יהודה האלט: אין א פאל ווען עס מת, איז געשטארבן, דברי הכל אסור, זענען אלע מודה אז עס איז אסור; כי פליגי, ווען קריגן זיי זיך, דוקא בשחטו, אין א פאל ווען ער האט עס געשאכטן.

ורבי יהודה סבר: במת — דברי הכל אסור; כי פליגי — בשחטו.

וַאֲתָא רַבִּי יוֹסֵי לְמֵימַר: בִּשְׁחָטוֹ — דִּבְרֵי הַכֹּל מוּתָּר, כִּי פְּלִיגִי — בְּמֵת.

And Rabbi Yosei comes to say: In a case where he slaughtered it, all agree that it is permitted; when they dispute, it is only in a case where it died.

ואתא רבי יוסי למימר: בשחטו, און רבי יוסי קומט זאגן: אין א פאל ווען ער האט עס שחטו, געשאכטן, דברי הכל מותר, זענען אלע מודה אז עס איז מותר; כי פליגי, ווען קריגן זיי זיך, נאר במת, אין א פאל ווען עס איז געשטארבן.

ואתא רבי יוסי למימר: בשחטו — דברי הכל מותר; כי פליגי — במת.

אָמַר רַב נַחְמָן: הֲלָכָה כְּרַבִּי יְהוּדָה, הוֹאִיל וּתְנַן בִּבְחִירָתָא כְּוָותֵיהּ, דִּתְנַן:

Rav Nachman said: The halacha is like Rabbi Yehuda, since we learned in the chosen tractate, Eduyos, in accordance with his opinion, as we learned there in a Mishnah:

אמר רב נחמן: הלכה כרבי יהודה, די הלכה איז ווי רבי יהודה, הואיל ותנן בבחירתא כוותיה, וויבאלד מיר האבן געלערנט אין די אויסדערוויילטע מסכתא, מסכת עדיות, אזוי ווי זיין שיטה, דתנן, ווי מיר האבן דארט געלערנט אין א משנה:

אמר רב נחמן: הלכה כרבי יהודה, הואיל ותנן בבחירתא כוותיה [שלמדנו במסכת הבחירה, עדיות, כמותו], דתנן שם:

שְׂעַר בְּכוֹר בַּעַל מוּם שֶׁנָּשַׁר וְהִנִּיחוֹ בַּחַלּוֹן, וְאַחַר כָּךְ שְׁחָטוֹ — עֲקַבְיָא בֶּן מַהֲלַלְאֵל מַתִּיר, וַחֲכָמִים אוֹסְרִין.

The hair of a blemished firstborn that fell out and he placed it in a window-compartment, and afterwards he slaughtered it—Akavya ben Mahalalel permits it, and the Sages prohibit it.

שער בכור בעל מום שנשר והניחו בחלון, ואחר כך שחטו, די האר פון א בכור בעל מום וואס איז אראפגעפאלן און ער האט עס געלייגט אין א פענצטער קאמער, און נאכדעם האט ער אים געשאכטן—עקביא בן מהללאל מתיר, עקביא בן מהללאל איז מתיר, וחכמים אוסרין, און די חכמים אסר׳ן עס.

שער בכור בעל מום שנשר והניחו בחלון, ואחר כך שחטו — עקביא בן מהללאל מתיר, וחכמים אוסרין.

אָמַר רַב נַחְמָן בַּר יִצְחָק: מַתְנִיתִין נָמֵי דַּיְקָא, דִּתְנַן:

Rav Nachman bar Yitzchak said: Our Mishnah is also precise in supporting this, as we learned in the latter clause of our Mishnah:

אמר רב נחמן בר יצחק: מתניתין נמי דייקא, אונזער משנה איז אויך מדויק צו שטיצן דעם דין, דתנן, ווי מיר האבן געלערנט אין דעם לעצטן טייל פון אונזער משנה:

אמר רב נחמן בר יצחק: מתניתין נמי דייקא [משנתנו גם כן מדויקת] כשיטה זו, דתנן בסיפא של משנתנו:

צֶמֶר הַמְדוּלְדָּל בַּבְּכוֹר, אֶת שֶׁנִּרְאֶה עִם הַגִּיזָּה — מוּתָּר, וְאֶת שֶׁאֵינוֹ נִרְאֶה — אָסוּר.

Dangling wool on a firstborn: that which appears level with the sheared fleece is permitted when shorn after its death, and that which does not appear level with the fleece is prohibited.

צמר המדולדל בבכור, וואל וואס הענגט נאך אויף א בכור: את שנראה עם הגיזה, דאס וואס זעט אויס גלייך מיט דער געשויערנער וואל, מותר, איז מותר ווען מען שערט עס נאך זיין טויט, ואת שאינו נראה, און דאס וואס זעט נישט אויס גלייך מיט דער וואל, אסור, איז אסור.

צמר המדולדל בבכור, את שנראה עם הגיזה — מותר כשנגזז לאחר מיתה, ואת שאינו נראה — אסור.

מַנִּי? אִילֵּימָא רַבִּי יוֹסֵי;

The Gemara analyzes this: Whose opinion is this? If we say it is Rabbi Yosei,

די גמרא אנאליזירט דאס: מני, לויט וועמען איז די משנה? אילימא רבי יוסי, אויב מיר וועלן זאגן עס איז לויט רבי יוסי,

הגמרא מנתחת: משנה זו מני [כמו מי היא]? אילימא [אם נאמר] שהיא כדעת רבי יוסי;

וּבְמַאי? אִילֵימָא בִּשְׁחָטוֹ — בֵּין עֲקַבְיָא בֵּין רַבָּנַן, אִידֵּי וְאִידֵּי מִשְׁרָא שָׁרֵי!

and in what case does it speak? If we say in a case where he slaughtered it, then according to Rabbi Yosei, both according to Akavya and according to the Rabbis, both this wool and that wool are permitted!

ובמאי, און אין וועלכן פאל רעדט מען? אילימא בשחטו, אויב מיר זאגן אין א פאל ווען ער האט עס שחטו, געשאכטן, דעמאלט לויט רבי יוסי, בין עקביא בין רבנן, סיי לויט עקביא און סיי לויט די רבנן, אידי ואידי משרא שרי, איז סיי דאס וואל און סיי יענע וואל מותר!

ובמאי [ובאיזה מקרה מדובר]? אילימא בשחטו — בין עקביא בין רבנן, אידי ואידי מישרא שרי [זה וזה מותר]!

וְאֶלָּא בְּמֵת?

But rather, must we say it speaks in a case where the animal died?

ואלא במת, נאר מוז מען זאגן אז עס רעדט זיך אין א פאל ווען די בהמה מת, איז געשטארבן?

ואלא במת מדובר?

וְאִי רַבָּנַן — אִידֵּי וְאִידֵּי מֵיסָר אָסְרִי,

If the Mishnah follows the Rabbis, both this wool and that wool are prohibited because the animal died.

ואי רבנן, אבער אויב די משנה גייט לויט רבנן, דעמאלט אידי ואידי מיסר אסרי, איז סיי דאס וואל און סיי יענע וואל אסור ווייל די בהמה איז געשטארבן.

ואי רבנן — אידי ואידי מיסר אסרי [זה וזה אסור] בגלל המיתה.

וְאִי עֲקַבְיָא — אִיפְּכָא מִיבַּעְיָא לֵיהּ: נִרְאֶה עִם הַגִּיזָּה — אָסוּר, דְּמִיתָה קָאָסְרָה לֵיהּ; אֵינוֹ נִרְאֶה עִם הַגִּיזָּה — מוּתָּר, דְּמֵעִיקָּרָא תְּלִישׁ!

And if it follows Akavya, he should have required the opposite: that which appears level with the sheared fleece should be prohibited, because the death of the animal prohibits it since it is considered attached; and that which does not appear level with the sheared fleece should be permitted, because from the beginning it was considered detached before death!

ואי עקביא, און אויב עס גייט לויט עקביא, דעמאלט איפכא מיבעיא ליה, וואלט ער דאך געדארפט פסק׳נען פארקערט: דאס וואס נראה עם הגיזה, זעט אויס גלייך מיט דער געשויערנער וואל, זאל זיין אסור, ווייל דער טויט פון דער בהמה אסר׳ט עס וויבאלד עס ווערט פאררעכנט ווי צוגעבונדן; און דאס וואס אינו נראה עם הגיזה, זעט נישט אויס גלייך מיט דער וואל, זאל זיין מותר, ווייל פון אנהייב אן פארן טויט איז עס שוין געווען פאררעכנט ווי אפגעריסן!

ואי עקביא — איפכא מיבעיא ליה [היה צריך להיות הפוך]: מה שנראה עם הגיזה — אסור, דמיתה קאוסרה ליה [שהמיתה אוסרת אותו] כיוון שהוא נחשב מחובר; ומה שאינו נראה עם הגיזה — מותר, דמעיקרא תליש [שמתחילה נחשב תלוש] לפני המיתה!

אֶלָּא פְּשִׁיטָא רַבִּי יְהוּדָה, וּבְמַאי?

Rather, it is obvious that the Mishnah follows Rabbi Yehuda. And in what case does it speak?

אלא פשיטא רבי יהודה, נאר עס איז פשוט אז די משנה גייט לויט רבי יהודה. ובמאי, און אין וועלכן פאל רעדט מען?

אלא פשיטא [ברור] שהמשנה כדעת רבי יהודה. ובמאי [ובאיזה מקרה]?

אִילֵימָא בְּמֵת — בֵּין לַעֲקַבְיָא בֵּין לְרַבָּנַן, אִידֵּי וְאִידֵּי מֵיסָר אָסְרִי!

If we say in a case where the animal died, both according to Akavya and according to the Rabbis, both this wool and that wool are prohibited!

אילימא במת, אויב מיר זאגן אין א פאל ווען עס איז מת, געשטארבן, דעמאלט בין לעקביא בין לרבנן, סיי לויט עקביא און סיי לויט די רבנן, אידי ואידי מיסר אסרי, איז סיי דאס וואל און סיי יענע וואל אסור!

אילימא במת — בין לעקביא בין לרבנן, אידי ואידי מיסר אסרי [זה וזה אסור]!

אֶלָּא לָאו בִּשְׁחָטוֹ?

Rather, is it not speaking in a case where he slaughtered it?

אלא לאו בשחטו, נאר איז עס דען נישט אז עס רעדט זיך אין א פאל ווען ער האט עס שחטו, געשאכטן?

אלא לאו בשחטו מדובר?

וְאִי עֲקַבְיָא — אִידֵּי וְאִידֵּי מִשְׁרָא שָׁרֵי!

And if it follows Akavya, both this wool and that wool are permitted!

ואי עקביא, און אויב עס גייט לויט עקביא, דעמאלט אידי ואידי משרא שרי, איז סיי דאס וואל און סיי יענע וואל מותר!

ואי עקביא — אידי ואידי מישרא שרי [זה וזה מותר]!

אֶלָּא לָאו רַבָּנַן הִיא? וּשְׁמַע מִינַּהּ: בִּשְׁחָטוֹ פְּלִיגִי.

Rather, is it not that the Mishnah is according to the Rabbis who argue with Akavya? And learn from this that they dispute in a case where he slaughtered it, just as Rabbi Yehuda said.

אלא לאו רבנן היא, נאר איז עס דען נישט אז די משנה איז לויט די רבנן וואס קריגן זיך מיט עקביא? ושמע מינה: בשחטו פליגי, און דעריבער לערן ארויס פון דעם אז זיי קריגן זיך אין א פאל ווען ער האט עס געשאכטן, פונקט ווי רבי יהודה האט געזאגט.

אלא לאו רבנן היא שחולקים על עקביא? ושמע מינה [ולמד ממנה]: שבשחטו פליגי [נחלקו], בדיוק כפי שאמר רבי יהודה.

שְׁמַע מִינַּהּ.

The Gemara concludes: Indeed, learn from this.

די גמרא פסק׳נט: טאקע, שמע מינה, לערן ארויס פון דעם.

הגמרא מסכמת: שמע מינה.

בָּעֵי רַבִּי יַנַּאי: הַתּוֹלֵשׁ צֶמֶר מֵעוֹלָה תְּמִימָה, מַהוּ?

Rabbi Yannai asked: One who plucks wool from an unblemished Olah-offering, what is the law regarding the use of this wool?

בעי רבי ינאי: התולש צמר מעולה תמימה, מהו, רבי ינאי האט געפרעגט: דער וואס רייסט אויס וואל פון אן אומגעשעדיגטע עולה, וואס איז דער דין לגבי ניצן די וואל?

בעי רבי ינאי: הטולש צמר מעולה תמימה, מהו הדין לגבי הנאה מצמר זה?

תּוֹלֵשׁ? מִי אִיכָּא מַאן דְּשָׁרֵי?

The Gemara wonders: One who actively plucks it? Is there anyone who permits this? Plucking is a violation of the prohibition against shearing consecrated animals!

די גמרא וואונדערט זיך: איינער וואס טוט אקטיוו תולש, אויסרייסן? מי איכא מאן דשרי, איז דען דא ווער עס איז דאס מתיר? אויסרייסן איז דאך אן איסור פון גיזה וסירעך אין קדשים!

הגמרא תמהה: תולש בידיים? מי איכא מאן דשרי [האם יש מי שמותר]? הרי תלישה היא איסור גזירה בקדשים!

אֶלָּא, צֶמֶר שֶׁנִּתְלַשׁ מֵעוֹלָה תְּמִימָה, מַהוּ?

Rather, the question must be: Wool that fell out on its own from an unblemished Olah-offering, what is the law?

אלא, נאר די קשיא מוז זיין: צמר שנתלש מעולה תמימה, מהו, וואל וואס איז אליין אראפגעפאלן פון אן אומגעשעדיגטע עולה, וואס איז דער דין?

אלא, השאלה היא: צמר שנתלש מאליו מעולה תמימה, מהו?

דְּחַטָּאת וְאָשָׁם לָא תִּיבְּעֵי לָךְ, דְּכֵיוָן דִּלְכַפָּרָה אָתוּ — לָא מְשַׁהוּ לְהוּ.

The Gemara explains the scope of the question: Do not ask your question regarding a Chatas or an Asham, because since they come for atonement, one does not delay them from being offered, so there is no concern that wool will fall out while waiting.

די גמרא מסביר די קשיא: דחטאת ואשם לא תיבעי לך, אויף א חטאת אדער אן אשם דארפסטו נישט פרעגן, דכיון דלכפרה אתו, ווייל אזוי ווי זיי קומען פאר כפרה, לא משהו להו, האלט מען זיי נישט אויף פון מקריב זיין, ממילא איז נישטא קיין זארג אז די וואל וועט אראפפאלן בשעת מען ווארט.

הגמרא מבהירה את גבולות השאלה: דחטאת ואשם לא תיבעי לך [אל תסתפק], דכיון דלכפרה אתו — לא משהו להו [כיוון שהם באים לכפרה, אין משהים אותם] ואין חשש שיישר הצמר.

דִּבְכוֹר וּמַעֲשֵׂר נָמֵי, דְּכֵיוָן דְּלָאו לְכַפָּרָה אָתוּ — מְשַׁהוּ לְהוּ.

And regarding a firstborn and animal tithe also do not ask, because since they do not come for atonement, one delays them until they develop a blemish, and we already know their laws.

דבכור ומעשר נמי, און אויף א בכור און מעשר בהמה דארפסטו אויך נישט פרעגן, דכיון דלאו לכפרה אתו, ווייל אזוי ווי זיי קומען נישט פאר כפרה, משהו להו, האלט מען זיי אויף ביז זיי באקומען א מום, און מיר וויסן שוין זייערע דינים.

דבכור ומעשר נמי [גם כן אל תסתפק], דכיון דלאו לכפרה אתו — משהו להו [כיוון שאינם באים לכפרה, משהים אותם] עד שיהיה בהם מום, וכבר ידענו דינם.

כִּי תִּיבְּעֵי לָךְ דְּעוֹלָה, מַאי? כֵּיוָן

When you should ask your question, it is regarding an Olah-offering: what is the law? Since it does not come for atonement, does one delay it, or not?

כי תיבעי לך דעולה, מאי, ווען דו זאלסט פרעגן דיין קשיא, איז עס ביי אן עולה: וואס איז דער דין? כיון, אזוי ווי עס קומט נישט פאר כפרה אויף חטאים חמורים, האלט מען עס אויף אדער נישט?

כי תיבעי לך דעולה, מאי? האם

דְּעִיקַּר לָאו לְכַפָּרָה אָתֵי — מְשַׁהֵי לַהּ,

Is it that since its primary purpose is not to come for atonement, but rather as a gift to the Kohen, he will delay it and keep it around, and we must therefore forbid the wool?

צי זאגט מען אז וויבאלד דעיקר לאו לכפרה אתי, זיין הויפט ציל איז נישט צו קומען פאר כפרה, נאר אלס א מתנה פארן כהן, משהי לה, וועט ער עס אויפהאלטן און לאזן שטיין, און דעריבער מוז מען אסר׳ן די וואל?

כיון דעיקר לאו לכפרה אתי — משהי לה [כיוון שעיקרה אינו בא לכפרה אלא כדורון, הוא משהה אותה] ויש לגזור בצמר שנשר,

אוֹ דִלְמָא, כֵּיוָן דְּעוֹלָה נָמֵי מְכַפְּרָא אַעֲשֵׂה — לָא מְשַׁהֵי לַהּ?

Or perhaps, since a burnt offering also effects atonement for neglecting to perform a positive mitzva, he is anxious to get his kapparah and will not delay it, meaning there is no concern?

או דילמא, אדער אפשר, כיון דעולה נמי מכפרא אעשה, וויבאלד אן עולה טוט דאך אויך מכפר זיין אויף אן עשה וואס מען האט פארפעלט, איז ער יא יאגעדיג צו באקומען זיין כפרה און לא משהי לה, ער וועט עס נישט אויפהאלטן, מיינט דאס אז עס איז נישטא קיין זארג?

או דילמא, כיון דעולה נמי מכפרא אעשה — לא משהי לה [או שמא, כיוון שעולה גם כן מכפרת על ביטול מצוות עשה, הוא ממהר להקריבה ואינו משהה אותה] ואין לגזור?

תָּא שְׁמַע: הַתּוֹלֵשׁ צֶמֶר מִבְּכוֹר תָּם, אַף עַל פִּי שֶׁנּוֹלַד בּוֹ מוּם, שְׁחָטוֹ — אָסוּר.

The Gemara suggests: Come and hear a resolution from a braisa: One who plucks wool from an unblemished firstborn animal, even though a blemish subsequently developed in it and he then slaughtered it on account of its blemish, benefit from the wool is prohibited.

די גמרא ברענגט א ראיה: תא שמע, קום און הער א פסק פון א ברייתא: התולש צמר מבכור תם, אף על פי שנולד בו מום, שחטו — אסור. דער וואס רייסט אויס וואל פון א בכור תם, אפילו עס איז נאכדעם געבוירן געווארן א מום אין אים און ער האט אים געשאכטן אויף זיין מום, איז די וואל אסור.

הגמרא מציעה: תא שמע [בוא ושמע] פתרון מהברייתא: התולש צמר מבכור תם, אף על פי שנולד בו מום, שחטו — אסור.

טַעְמָא דְּתוֹלֵשׁ, הָא נִתְלַשׁ — שָׁרֵי,

The Gemara infers: The reason it is prohibited is specifically because he plucked it by hand, but if it was torn out on its own, it is permitted,

די גמרא טוט מדייק זיין: טעמא דתולש, דער טעם פאר וואס עס איז אסור איז דוקא ווייל ער האט עס אויסגעריסן מיט די הענט, הא נתלש, אבער אויב עס איז אליין אראפגעפאלן, איז עס שרי, מותר,

ודייקינן: טעמא דתולש בידיים, הא נתלש מאליו — שרי [מותר],

וְכׇל שֶׁכֵּן עוֹלָה דְּלָא מְשַׁהֵי לַהּ!

and all the more so in the case of a burnt offering, where he does not delay it, that its torn-out wool should be permitted!

וכל שכן עולה דלא משהי לה, און כל שכן ביי אן עולה וואס ער האלט עס נישט אויף, אז די אראפגעפאלענע וואל זאל זיין מותר!

וכל שכן עולה דלא משהי לה [וכל שכן עולה שאינו משהה אותה] שיהיה מותר!

הוּא הַדִּין אֲפִילּוּ נִתְלַשׁ נָמֵי אָסוּר,

The Gemara rejects this: The same law applies that even if the wool was torn out on its own, it is also prohibited,

די גמרא ווייזט אפ די ראיה: הוא הדין אפילו נתלש נמי אסור, דער זעלבער דין איז אז אפילו אויב די וואל איז אליין אראפגעפאלן איז עס אויך אסור,

הגמרא דוחה: הוא הדין אפילו נתלש נמי אסור,

וְהַאי דְּקָתָנֵי ״תּוֹלֵשׁ״ לְהוֹדִיעֲךָ כֹּחוֹ דַּעֲקַבְיָא, דִּבְבַעַל מוּם אֲפִילּוּ בְּתוֹלֵשׁ נָמֵי שָׁרֵי.

and this which the braisa teaches using the term "plucks" is to let you know the power of Akavya ben Mahalalel, who maintains that in the case of a blemished animal, even if one plucks the wool, it is also permitted.

והאי דקתני ״תולש״, און דאס וואס די ברייתא לערנט מיט דעם לשון פון ״תולש״, איז להודיעך כוחו דעקביא, כדי דיר מודיע צו זיין דעם כוח פון עקביא בן מהללאל, דבבעל מום אפילו בתולש נמי שרי, וואס האלט אז ביי א בעל מום, אפילו אויב ער רייסט עס אויס מיט די הענט, איז עס אויך מותר.

והאי דקתני ״תולש״ להודיעך כוחו דעקביא, דבבעל מום אפילו בתולש נמי שרי [שבבעל מום אפילו בתולש בידיים גם כן מתיר].

וְהָאֲנַן ״נָשַׁר״ תְּנַן!

The Gemara asks: But didn't we learn in our Mishnah that the hair "was shed" on its own, rather than plucked?

די גמרא פרעגט: והאנן ״נשר״ תנן, אבער האבן מיר דען נישט געלערנט אין אונזער משנה דעם לשון ״נשר״, אז עס איז אליין אראפגעפאלן, און נישט אויסגעריסן?

הגמרא מקשה: והאנן ״נשר״ תנן [והרי אנו במשנתנו למדנו בלשון 'נשר']!

תְּנָא ״נָשַׁר״ לְהוֹדִיעֲךָ כֹּחָן דְּרַבָּנַן, תְּנָא ״תּוֹלֵשׁ״ לְהוֹדִיעֲךָ כֹּחוֹ דַּעֲקַבְיָא.

The Gemara explains: Our Mishnah taught "was shed" to let you know the power of the Rabbis, who deem the wool prohibited even in such a lenient case; whereas the braisa taught "plucks" to let you know the power of Akavya, who permits it even in such a stringent case.

די גמרא פארענטפערט: אונזער משנה תנא ״נשר״ להודיעך כוחן דרבנן, האט געלערנט דעם לשון ״נשר״ כדי דיר מודיע צו זיין דעם כוח פון די רבנן, וואס אסר׳ן די וואל אפילו אין אזא גרינגן פאל; און די ברייתא תנא ״תולש״ להודיעך כוחו דעקביא, האט געלערנט דעם לשון ״תולש״ כדי דיר מודיע צו זיין דעם כוח פון עקביא, וואס איז מתיר אפילו אין אזא שטרענגן פאל.

הגמרא מתרצת: המשנה תנא ״נשר״ להודיעך כוחן דרבנן שאוסרים אפילו בנשר, והברייתא תנא ״תולש״ להודיעך כוחו דעקביא שמתיר אפילו בתולש.

צֶמֶר הַמְדוּלְדָּל כּוּ׳.

We learned in the Mishnah: Wool that is dangling from a firstborn but was not completely detached is permitted if it appears to be part of the fleece, but otherwise it is prohibited.

מיר האבן געלערנט אין דער משנה: צמר המדולדל וכו׳, וואל וואס הענגט נאך אויף א בכור אבער איז נישט אינגאנצן אפגעריסן, איז מותר אויב עס זעט אויס ווי א חלק פון דער געשויערנער וואל, אבער אויב נישט איז עס אסור.

שנינו במשנה: צמר המדולדל וכו'.

הֵיכִי דָּמֵי ״אֵינוֹ נִרְאֶה עִם הַגִּיזָּה״?

The Gemara inquires: What is considered a case of "that which does not appear to be part of the fleece"?

די גמרא פרעגט: היכי דמי ״אינו נראה עם הגיזה״, וויאזוי זעט אויס א פאל פון ״דאס וואס זעט נישט אויס גלייך מיט דער געשויערנער וואל״?

הגמרא מבררת: היכי דמי ״אינו נראה עם הגיזה״?

אָמַר רַבִּי אֶלְעָזָר אָמַר רֵישׁ לָקִישׁ: כֹּל שֶׁעִיקָּרוֹ הָפוּךְ כְּלַפֵּי רֹאשׁוֹ.

Rabbi Elazar said that Reish Lakish said: This includes any strand of wool whose root is overturned and is facing toward its top, pointing outward.

אמר רבי אלעזר אמר ריש לקיש: כל שעיקרו הפוך כלפי ראשו, רבי אלעזר האט געזאגט אין נאמען פון ריש לקיש: דאס מיינט יעדער פאדעם וואס זיין ווארצל איז פארדרייט און קוקט צו זיין שפיץ, ווייזנדיג ארויסצואווייניג.

אמר רבי אלעזר אמר ריש לקיש: כל שעיקרו הפוך כלפי ראשו, שהשורש שלו התהפך ופונה כלפי חוץ.

רַב נָתָן בַּר אוֹשַׁעְיָא אָמַר: כֹּל שֶׁאֵינוֹ מִתְמַעֵךְ עִם הַגִּיזָּה.

Rav Natan bar Oshaya said: This includes any strand of wool that is not compressed together with the rest of the fleece when the fleece is pressed down.

רב נתן בר אושעיא אמר: כל שאינו מתמעך עם הגיזה, רב נתן בר אושעיא האט געזאגט: דאס מיינט יעדער פאדעם וואס ווערט נישט צעקוועטשט אינאיינעם מיט דער איבעריגער וואל ווען מען דריקט די וואל אראפ.

רב נתן בר אושעיא אמר: כל שאינו מתמעך עם הגיזה כשלוחצים עליה.

וְרֵישׁ לָקִישׁ, מַאי טַעְמָא לָא אָמַר כְּרַב נָתָן בַּר אוֹשַׁעְיָא?

The Gemara asks: And Reish Lakish, what is the reason he did not state his explanation in accordance with Rav Natan bar Oshaya, whose explanation seems closer to the literal words?

די גמרא פרעגט: וריש לקיש, מאי טעמא לא אמר כרב נתן בר אושעיא, און ריש לקיש, וואס איז דער טעם פאר וואס ער האט נישט געזאגט זיין הסבר ווי רב נתן בר אושעיא, וואס זיין הסבר זעט דאך אויס נענטער צום פשוט׳ן פשט?

הגמרא שואלת: וריש לקיש, מאי טעמא לא אמר כרב נתן בר אושעיא?

אָמַר רַבִּי אִילְעָא: קָסָבַר רֵישׁ לָקִישׁ, לְפִי שֶׁאִי אֶפְשָׁר לַגִּיזָּה בְּלֹא נִימִין הַמְדוּלְדָּלוֹת.

Rabbi Ile'a said: Reish Lakish holds that the Sages did not prohibit strands that are not compressed, because it is impossible for there to be a fleece without dangling strands. If we followed Rav Natan bar Oshaya, the fleece of a dead firstborn would never be permitted.

אמר רבי אילעא: קסבר ריש לקיש, רבי אילעא האט געזאגט: ריש לקיש האלט אז די חכמים האבן נישט געאסר׳ט די פעדעם וואס ווערן נישט צעקוועטשט, לפי שאי אפשר לגיזה בלא נימין המדולדלות, ווייל עס איז אוממעגלעך פאר א וואל צו זיין אן קיין הענגעדיגע פעדעם. אויב מיר וואלטן געגאנגען לויט רב נתן בר אושעיא, וואלט די וואל פון א טויטן בכור קיינמאל נישט מותר געווען.

אמר רבי אילעא: קסבר ריש לקיש, לפי שאי אפשר לגיזה בלא נימין המדולדלות, ואם נאסור כל מה שאינו מתמעך, לא יהיה אפשר להתיר גיזה של בכור מת לעולם.

הֲדַרַן עֲלָךְ הַלּוֹקֵחַ בְּהֵמָה.

May we return to you, "He who purchases a beast"!

הדרן עלך הלוקח בהמה, זאלן מיר צוריקקומען צו דיר, פרק ״הלוקח בהמה״!

הדרן עלך הלוקח בהמה.

מַתְנִי׳ עַד כַּמָּה יִשְׂרָאֵל חַיָּיבִין לִיטַּפֵּל בִּבְכוֹר?

MISHNAH: Until when must an Israelite tend to and raise a firstborn animal before giving it to the Kohen?

מתני׳ עד כמה ישראל חייבין ליטפל בבכור, משנה: ביז ווען מוז אן ישראל זיך אפגעבן און אויפציען א בכור בהמה פאר ער גיט עס פארן כהן?

מתני׳: עד כמה ישראל חייבין ליטפל בבכור לפני שנותנים אותו לכהן?

בַּדַּקָּה — שְׁלֹשִׁים יוֹם, וּבַגַּסָּה — חֲמִשִּׁים יוֹם.

With regard to a small animal, like a sheep or goat, it is thirty days; and with regard to a large animal, like cattle, it is fifty days.

בדקה — שלשים יום, ביי א קליינע בהמה, ווי א שעפס אדער א ציג, איז עס דרייסיג טעג; ובגסה — חמשים יום, און ביי א גרויסע בהמה, ווי אן אקס, איז עס פופציג טעג.

בדקה — שלשים יום, ובגסה — חמשים יום.

רַבִּי יוֹסֵי אוֹמֵר: בַּדַּקָּה — שְׁלֹשָׁה חֳדָשִׁים.

Rabbi Yosei says: With regard to a small animal, it is three months.

רבי יוסי אומר: בדקה — שלשה חדשים, רבי יוסי זאגט: ביי א קליינע בהמה איז עס דריי חדשים.

רבי יוסי אומר: בדקה — שלשה חודשים.

אָמַר לוֹ הַכֹּהֵן בְּתוֹךְ הַזְּמַן: ״תְּנֵהוּ לִי״ — הֲרֵי זֶה לֹא יִתְּנֶנּוּ לוֹ.

If the Kohen said to him within this period: "Give it to me," this owner may not give it to him.

אויב אמר לו הכהן בתוך הזמן: ״תנהו לי״, דער כהן האט אים געזאגט אינמיטן דעם זמן: ״גיב עס מיר״, הרי זה לא יתננו לו, טאר דער בעל הבית עס אים נישט געבן.

אמר לו הכהן בתוך הזמן: ״תנהו לי״ — הרי זה לא יתננו לו.

וְאִם בַּעַל מוּם הוּא, וְאָמַר לוֹ: ״תְּנֵהוּ לִי שֶׁאוֹכְלֶנּוּ״ — מוּתָּר.

And if it is a blemished firstborn, and the Kohen said to him: "Give it to me so that I may eat it," it is permitted for the owner to give it to him.

ואם בעל מום הוא, ואמר לו: ״תנהו לי שאוכלנו״ — מותר, און אויב עס איז א בכור בעל מום, און דער כהן האט אים געזאגט: ״גיב עס מיר כדי איך זאל עס קענען עסן״, איז עס מותר פארן בעל הבית עס אים צו געבן.

ואם בעל מום הוא, ואמר לו: ״תנהו לי שאוכלנו״ — מותר לתת לו.

וּבִשְׁעַת הַמִּקְדָּשׁ, אִם הָיָה תָּמִים, אָמַר לוֹ: ״תֵּן [לִי] וְאַקְרִיבֶנּוּ״ — מוּתָּר.

And at the time of the Temple, if it was unblemished, and the Kohen said to him: "Give it to me and I will sacrifice it," it is permitted to give it to him.

ובשעת המקדש, אם היה תמים, אמר לו: ״תן [לי] ואקריבנו״ — מותר, און בזמן בית המקדש, אויב דער בכור איז געווען א תם, אן אומגעשעדיגטער, און דער כהן האט אים געזאגט: ״גיב מיר עס און איך וועל עס מקריב זיין״, איז עס מותר אים עס צו געבן.

ובשעת המקדש, אם היה תמים, אמר לו: ״תן [לי] ואקריבנו״ — מותר.

הַבְּכוֹר נֶאֱכָל שָׁנָה בְּשָׁנָה, בֵּין תָּם בֵּין בַּעַל מוּם, שֶׁנֶּאֱמַר: ״לִפְנֵי ה׳ אֱלֹהֶיךָ תֹאכְלֶנּוּ שָׁנָה בְשָׁנָה״.

The firstborn is eaten year by year, within its first year, whether it is unblemished or whether it is blemished, as it is stated: "Before Hashem your Elokim you shall eat it year by year".

הבכור נאכל שנה בשנה, דער בכור מוז געגעסן ווערן יאר ביי יאר, אינערהאלב זיין ערשטן יאר, בין תם בין בעל מום, סיי אויב ער איז א תם און סיי אויב ער איז א בעל מום, שנאמר: ״לפני השם אלקיך תאכלנו שנה בשנה״, ווי עס שטייט אין פסוק: ״פארגעב יעצט די זינד פון דעם פאלק דעם דאזיגן... פאר דעם השם דיין אלקים זאלסטו עס עסן יאר ביי יאר״.

הבכור נאכל שנה בשנה, בין תם בין בעל מום, שנאמר: ״לפני ה׳ אלהיך תאכלנו שנה בשנה״.

נוֹלַד לוֹ מוּם בְּתוֹךְ שְׁנָתוֹ — רַשַּׁאי לְקַיְּימוֹ כׇּל שְׁנֵים עָשָׂר חֹדֶשׁ.

If a blemish developed in it within its first year, he is permitted to keep it for the entire twelve months of its first year.

אויב נולד לו מום בתוך שנתו, עס איז געבוירן געווארן א מום אין אים אינערהאלב זיין ערשטן יאר, רשאי לקיימו כל שנים עשר חודש, מעג ער אים האלטן די גאנצע צוועלף חדשים פון זיין ערשטן יאר.

נולד לו מום בתוך שנתו — רשאי לקיימו כל שנים עשר חודש של שנתו הראשונה.

לְאַחַר שְׁנֵים עָשָׂר חֹדֶשׁ — אֵינוֹ רַשַּׁאי לְקַיְּימוֹ אֶלָּא שְׁלֹשִׁים יוֹם.

But if the blemish developed after twelve months have already passed, he is permitted to keep it for only thirty days.

אבער אויב דער מום איז געבוירן געווארן לאחר שנים עשר חודש, נאכדעם וואס די צוועלף חדשים זענען שוין אריבער, אינו רשאי לקיימו אלא שלשים יום, מעג ער אים האלטן נאר פאר דרייסיג טעג.

אבל אם נולד לו מום לאחר שנים עשר חודש — אינו רשאי לקיימו אלא שלשים יום.

גְּמָ׳ מְנָהָנֵי מִילֵּי?

GEMARA: From where are these matters regarding the thirty and fifty days derived?

גמ׳ מנהני מילי, גמרא: פון וואו ווערן די דינים פון דרייסיג און פופציג טעג ארויסגעלערנט?

גמ׳: מנהני מילי [מניין דברים אלו] של שלושים וחמישים יום?

אָמַר רַב כָּהֲנָא: דְּאָמַר קְרָא ״בְּכוֹר בָּנֶיךָ תִּתֶּן לִּי״, ״כֵּן תַּעֲשֶׂה לְצֹאנֶךָ״.

Rav Kahana said: As the verse states: "The firstborn of your sons you shall give to Me," and immediately afterward it says: "So you shall do with your sheep." This teaches that just as a firstborn son is redeemed at thirty days, so too a sheep is given at thirty days.

אמר רב כהנא: דאמר קרא ״בכור בניך תתן לי״, ״כן תעשה לצאנך״, רב כהנא האט געזאגט: אזוי ווי דער פסוק זאגט: ״דעם בכור פון דיינע זין זאלסטו געבן פאר מיר״, און גלייך נאכדעם שטייט: ״אזוי זאלסטו טאן צו דיין שאף״. דאס לערנט אונז אז פונקט ווי א בכור אדם ווערט אויסגעלייזט ביי דרייסיג טעג, אזוי אויך א שעפס גיט מען ביי דרייסיג טעג.

אמר רב כהנא: דאמר קרא ״בכור בניך תתן לי״, וסמוך לו ״כן תעשה לצאנך״. ללמד שכשם שבכור אדם נפדה בשלושים יום, כך בכור צאן ניתן בשלושים יום.

״מְלֵאָתְךָ וְדִמְעֲךָ לֹא תְאַחֵר״, ״כֵּן תַּעֲשֶׂה לְשׁוֹרְךָ״.

And the verses also state: "You shall not delay the fullness of your harvest, and of the outflow of your presses," and then: "So you shall do with your ox." This teaches that just as the first fruits are brought on Shavuot, fifty days after Pesach, so too the firstborn ox is given at fifty days.

און די פסוקים זאגן אויך: ״מלאתך ודמעך לא תאחר״, ״כן תעשה לשורך״, ״דיין פולקייט פון דיין שניט און דיין אויסגוס פון דיינע פרעסן זאלסטו נישט פארשפעטיגן״, און נאכדעם: ״אזוי זאלסטו טאן צו דיין אקס״. דאס לערנט אונז אז פונקט ווי די ביכורים ברענגט מען שבועות, פופציג טעג נאך פסח, אזוי אויך א בכור שור גיט מען ביי פופציג טעג.

וכן נאמר: ״מלאתך ודמעך לא תאחר״, וסמוך לו ״כן תעשה לשורך״. ללמד שכשם שביכורים מובאים בחג השבועות שהוא חמישים יום לאחר הפסח, כך בכור שור ניתן בחמישים יום.

אֵיפוֹךְ אֲנָא!

The Gemara challenges: I could reverse the derivation and say that the ox requires thirty days and the sheep fifty days!

די גמרא פרעגט: איפוך אנא, איך קען דאך פארקערט דרש׳ענען און זאגן אז דער אקס דארף דרייסיג טעג און דער שעפס פופציג טעג!

הגמרא מקשה: איפוך אנא [אהפוך אני] ואומר ששורך בשלושים וצאנך בחמישים!

מִסְתַּבְּרָא דְּמַקְדַּם לְמַקְדַּם, דִּמְאַחַר לְדִמְאַחַר.

The Gemara explains: It is logical that that which is mentioned earlier in the first verse corresponds to that which is mentioned earlier in the second verse, and that which is mentioned later corresponds to that which is mentioned later.

די גמרא מסביר: מסתברא דמקדם למקדם, דמאחר לדמאחר, עס איז מסתבר אז דאס וואס שטייט פריער אין דעם ערשטן פסוק קומט צו דעם וואס שטייט פריער אין דעם צווייטן פסוק, און דאס וואס שטייט שפעטער קומט צו דעם וואס שטייט שפעטער.

הגמרא מסבירה: מסתברא דמקדם למקדם, דמאחר לדמאחר [מסתבר שהמוקדם בפסוק הראשון מתאים למוקדם בפסוק השני, והמאוחר למאוחר].

אַדְּרַבָּה, דִּסְמִיךְ לֵיהּ לְדִסְמִיךְ לֵיהּ!

The Gemara objects: On the contrary, that which is closest to it in the text should correspond to that which is closest to it!

די גמרא פרעגט צוריק: אדרבה, דסמיך ליה לדסמיך ליה, פארקערט, דאס וואס איז נענטער אין דעם טעקסט זאל קומען צו דעם וואס איז נענטער צו אים!

הגמרא מקשה: אדרבה, דסמיך ליה לדסמיך ליה [להפך, מה שסמוך לו ביותר בפסוק צריך להתאים למה שסמוך לו]!

אֶלָּא אָמַר רָבָא: אָמַר קְרָא ״תַּעֲשֶׂה״, הוֹסִיף לְךָ הַכָּתוּב עֲשִׂיָּיה אַחֶרֶת בְּשׁוֹרְךָ.

Rather, Rava said: The verse states "you shall do" in the case of the ox, which teaches that the verse added for you another act of doing, i.e., extra time, with your ox beyond the thirty days of the sheep.

אלא אמר רבא: אמר קרא ״תעשה״, הוסיף לך הכתוב עשייה אחרת בשורך, נאר רבא האט געזאגט: דער פסוק זאגט ״תעשה״ ביי דעם אקס, וואס דאס לערנט אונז אז דער פסוק האט דיר צוגעלייגט נאך אן עשייה, דאס מיינט נאך צייט, ביי דיין אקס מער ווי די דרייסיג טעג פון דעם שעפס.

אלא אמר רבא: אמר קרא ״תעשה״ בשור, ללמד שהוסיף לך הכתוב עשייה אחרת בשורך מעבר לשלושים יום של הצאן.

וְאֵימָא: שִׁיתִּין!

The Gemara asks: But why fifty? Say he must keep it for sixty days!

די גמרא פרעגט: אימא: שיתין, אבער פארוואס פופציג? זאג ער מוז עס האלטן פאר זעכציג טעג!

הגמרא שואלת: ואימא: שיתין [ואמור: שישים] יום!

לֹא מְסָרְךָ הַכָּתוּב אֶלָּא לַחֲכָמִים.

The Gemara answers: The verse only handed over the exact determination of the time to the Sages, who established it as fifty days.

די גמרא ענטפערט: לא מסרך הכתוב אלא לחכמים, דער פסוק האט איבערגעגעבן די גענויע באשטימונג פון דער צייט נאר צו די חכמים, און זיי האבן עס באשטימט אויף פופציג טעג.

הגמרא משיבה: לא מסרך הכתוב אלא לחכמים, והם קבעו חמישים יום.

תַּנְיָא נָמֵי הָכִי: ״בְּכוֹר בָּנֶיךָ תִּתֶּן לִי״, ״כֵּן תַּעֲשֶׂה לְצֹאנֶךָ״ — יָכוֹל אַף לְשׁוֹרְךָ?

This is also taught in a braisa: "The firstborn of your sons you shall give to Me," "So you shall do with your sheep" — I might have thought this applies even to your ox, that it requires only thirty days?

תניא נמי הכי: ״בכור בניך תתן לי״, ״כן תעשה לצאנך״ — יכול אף לשורך, דאס ווערט אויך געלערנט אין א ברייתא: ״דעם בכור פון דיינע זין זאלסטו געבן פאר מיר״, ״אזוי זאלסטו טאן צו דיין שאף״ — איך וואלט געמיינט אז דאס גייט אויך ארויף אויף דיין אקס, אז ער דארף אויך נאר דרייסיג טעג?

תניא נמי הכי [שנויה גם כן ברייתא כזו]: ״בכור בניך תתן לי״, ״כן תעשה לצאנך״ — יכול אף לשורך יהיה שלושים יום?

תַּלְמוּד לוֹמַר: ״תַּעֲשֶׂה״ — הוֹסִיף לְךָ הַכָּתוּב עֲשִׂיָּיה אַחֶרֶת בְּשׁוֹרְךָ, לֹא מְסָרְךָ הַכָּתוּב אֶלָּא לַחֲכָמִים.

Therefore the verse states: "You shall do" — the verse added for you another act of doing with your ox, and the verse only handed over the determination to the Sages.

תלמוד לומר: ״תעשה״ — הוסיף לך הכתוב עשייה אחרת בשורך, ולא מסרך הכתוב אלא לחכמים, דעריבער זאגט דער פסוק: ״תעשה״ — דער פסוק האט דיר צוגעלייגט נאך אן עשייה ביי דיין אקס, און דער פסוק האט נאר איבערגעגעבן די באשטימונג צו די חכמים.

תלמוד לומר: ״תעשה״ — הוסיף לך הכתוב עשייה אחרת בשורך, לא מסרך הכתוב אלא לחכמים.

מִכָּאן אָמְרוּ: עַד כַּמָּה יִשְׂרָאֵל חַיָּיבִין לְהִטַּפֵּל בִּבְכוֹר? בִּבְהֵמָה דַּקָּה — שְׁלֹשִׁים יוֹם, בְּגַסָּה — חֲמִשִּׁים יוֹם.

From here they said: Until when must an Israelite tend to a firstborn? With regard to a small animal, thirty days; with regard to a large animal, fifty days.

מכאן אמרו: עד כמה ישראל חייבין להטפל בבכור? בבהמה דקה — שלשים יום, בגסה — חמשים יום, פון דאנען האבן זיי געזאגט: ביז ווען מוז אן ישראל זיך אפגעבן מיט א בכור? ביי א קליינע בהמה, דרייסיג טעג; ביי א גרויסע בהמה, פופציג טעג.

מכאן אמרו: עד כמה ישראל חייבין להטפל בבכור? בבהמה דקה — שלשים יום, בגסה — חמשים יום.

רַבִּי יוֹסֵי אוֹמֵר: בַּדַּקָּה — שְׁלֹשָׁה חֳדָשִׁים, מִפְּנֵי שֶׁטִּפּוּלָהּ מְרוּבָּה.

Rabbi Yosei says: With regard to a small animal, three months, because its tending is extensive.

רבי יוסי אומר: בדקה — שלשה חדשים, מפני שטיפולה מרובה, רבי יוסי זאגט: ביי א קליינע בהמה, דריי חדשים, ווייל איר אויפפאסונג איז גרויס.

רבי יוסי אומר: בדקה — שלשה חודשים, מפני שטיפולה מרובה.

תָּנָא: מִפְּנֵי שֶׁשִּׁינֶּיהָ דַּקּוֹת.

A Tanna taught in explanation: This is because its teeth are small and it needs more time to nurse.

א תנא תנא: מפני ששיניה דקות, האט געלערנט אלס הסבר: דאס איז ווייל אירע ציין זענען קליין און זי דארף מער צייט צו זייגן.

תנא תנא בברייתא: מפני ששיניה דקות וקשה לה לאכול לבד.

אִם אָמַר לוֹ הַכֹּהֵן בְּתוֹךְ הַזְּמַן ״תְּנֵהוּ לִי״, הֲרֵי זֶה לֹא יִתֵּן לוֹ. מַאי טַעְמָא?

The Mishnah taught: If the Kohen said to him within this period: "Give it to me," this owner may not give it to him. What is the reason for this?

די משנה האט געלערנט: אם אמר לו הכהן בתוך הזמן ״תנהו לי״, הרי זה לא יתן לו. מאי טעמא, אויב דער כהן האט אים געזאגט אינמיטן דעם זמן: ״גיב עס מיר״, טאר דער בעל הבית עס אים נישט געבן. וואס איז דער טעם פאר דעם?

שנינו במשנה: אם אמר לו הכהן בתוך הזמן ״תנהו לי״, הרי זה לא יתן לו. מאי טעמא?

אָמַר רַב שֵׁשֶׁת: מִפְּנֵי שֶׁנִּרְאֶה כְּכֹהֵן הַמְסַיֵּיעַ בְּבֵית הַגֳּרָנוֹת.

Rav Sheshet said: Because he appears like a Kohen who assists in the granaries to get gifts, which is a degradation of the priesthood.

אמר רב ששת: מפני שנראה ככהן המסייע בבית הגרנות, רב ששת האט געזאגט: ווייל ער זעט אויס ווי א כהן וואס העלפט אין די שייערן כדי צו באקומען מתנות, וואס דאס איז א זילזול פאר דער כהונה.

אמר רב ששת: מפני שנראה ככהן המסייע בבית הגרנות כדי לקבל מתנות כהונה, וזהו ביזוי של הכהונה.

תָּנוּ רַבָּנַן: הַכֹּהֲנִים וְהַלְוִיִּם וְהָעֲנִיִּים הַמְסַיְּיעִים בְּבֵית הָרוֹעִים, וּבְבֵית הַגֳּרָנוֹת, וּבְבֵית הַמִּטְבָּחַיִם — אֵין נוֹתְנִין לָהֶם תְּרוּמָה וּמַעֲשֵׂר בִּשְׂכָרָן,

The Rabbis taught: Kohanim, Levi'im, and poor people who assist owners in the shearing place, in the granaries, or in the slaughterhouses — we do not give them terumah, ma'aser, or the priestly gifts as their wages for helping,

תנו רבנן: הכהנים והלוים והעניים המסייעים בבית הרועים, ובבית הגרנות, ובבית המטבחיים — אין נותנין להם תרומה ומעשר בשכרן, די רבנן האבן געלערנט אין א ברייתא: כהנים, לויים, און ארימע לייט וואס העלפן די בעלי בתים ביי דעם שער-פלאץ, אין די שייערן, אדער אין די בית המטבחיים—מען גיט זיי נישט קיין תרומה, מעשר, אדער די מתנות כהונה אלס זייער אפצאל פארן העלפן,

תנו רבנן: הכהנים והלוים והעניים המסייעים בבית הרועים, ובבית הגרנות, ובבית המטבחיים — אין נותנין להם תרומה ומעשר בשכרן,

וְאִם עוֹשִׂין כֵּן חִילֵּלוּ, וַעֲלֵיהֶן הַכָּתוּב אוֹמֵר: ״שִׁחַתֶּם בְּרִית הַלֵּוִי״,

and if they do so, they have desecrated the holiness of the gifts, and about them the verse says: "You have corrupted the covenant of Levi,"

ואם עושין כן חיללו, ועליהן הכתוב אומר: ״שחתם ברית הלוי״, און אויב זיי טוען יא אזוי, האבן זיי מחלל געווען די קדושה פון די מתנות, און אויף זיי זאגט דער פסוק: ״איר האט קאליע געמאכט דעם בונד פון לוי״,

ואם עושין כן חיללו את קדושת המתנות, ועליהן הכתוב אומר: ״שחתם ברית הלוי״,

וְאוֹמֵר: ״וְאֶת קׇדְשֵׁי בְנֵי יִשְׂרָאֵל לֹא תְחַלְּלוּ וְלֹא תָמוּתוּ״.

and it says: "And you shall not profane the holy things of the children of Israel, lest you die."

ואומר: ״ואת קדשי בני ישראל לא תחללו ולא תמותו״, און עס זאגט אויך: ״און די הייליגע זאכן פון די קינדער פון ישראל זאלט איר נישט מחלל זיין, כדי איר זאלט נישט שטארבן״.

ואומר: ״ואת קדשי בני ישראל לא תחללו ולא תמותו״.

מַאי ״וְאוֹמֵר״?

The Gemara asks: What is the purpose of adding the second verse introduced by "and it says"?

די גמרא פרעגט: מאי ״ואומר״, וואס איז דער ציל פון צולייגן דעם צווייטן פסוק וואס ווערט איינגעפירט מיט ״ואומר״?

הגמרא שואלת: מאי ״ואומר״? למה הוצרך להביא פסוק שני?

וְכִי תֵּימָא: מִיתָה לָא — תָּא שְׁמַע: ״וְאֶת קׇדְשֵׁי בְנֵי יִשְׂרָאֵל לֹא תְחַלְּלוּ וְלֹא תָמוּתוּ״.

The Gemara explains: And if you should say that they violate a prohibition but the punishment of death is not incurred, come and hear: "And you shall not profane the holy things of the children of Israel, lest you die."

די גמרא מסביר: וכי תימא: מיתה לא — תא שמע: ״ואת קדשי בני ישראל לא תחללו ולא תמותו״, ווייל אויב דו וועסט זאגן אז זיי טוען נאר איבערטרעטן אן איסור אבער די שטראף פון מיתה באקומען זיי נישט, קום און הער: ״און די הייליגע זאכן פון די קינדער פון ישראל זאלט איר נישט מחלל זיין, כדי איר זאלט נישט שטארבן״.

הגמרא מסבירה: וכי תימא [ואם תאמר] שאיסור יש כאן אבל עונש מיתה לא — תא שמע: ״ואת קדשי בני ישראל לא תחללו ולא תמותו״.

וּבִקְּשׁוּ חֲכָמִים לְקוֹנְסָן, וְלִהְיוֹת מַפְרִישִׁין עֲלֵיהֶן תְּרוּמָה מִשָּׁלֵם,

And the Sages wished to penalize them, and to have them separate terumah from their own intact produce on behalf of the Kohanim who took the gifts as wages,

ובקשו חכמים לקונסן, ולהיות מפרישין עליהן תרומה משלם, און די חכמים האבן געוואלט קנס׳נען די בעלי בתים, אז זיי זאלן דארפן אפשיידן תרומה פון זייערע אייגענע גאנצע פירות פאר די כהנים וואס האבן גענומען די מתנות אלס אפצאל,

ובקשו חכמים לקונסן, ולהיות מפרישין עליהן תרומה משלם [מפירות שלמים] שלהם לטובת הכהנים שלקחו בשכרם,

וּמִפְּנֵי מָה לֹא קְנָסוּם? דִּלְמָא אָתֵי לְאַפְרוֹשֵׁי מִן הַפְּטוּר עַל הַחִיּוּב.

but for what reason did they not penalize them? Lest they come to separate from that which is exempt for that which is obligated, which is halachically invalid.

ומפני מה לא קנסום? דילמא אתי לאפרושי מן הפטור על החיוב, אבער פאר וואסערע סיבה האבן זיי זיי נישט געקנס׳ט? ווייל אפשר וועלן זיי קומען אפצושיידן פון דעם וואס איז פטור אויף דעם וואס איז מחויב, וואס דאס איז הלכה׳דיג נישט גילטיג.

ומפני מה לא קנסום? דילמא אתי לאפרושי מן הפטור על החיוב [שמא יבואו להפריש מן הפטור על החיוב] וזה אינו מועיל.

וּבְכוּלָּן יֵשׁ בָּהֶן

And in all of them, there is in them a certain status...

ובכולן יש בהן, און אין זיי אלע, איז דא אין זיי א געוויסער סטאטוס...

ובכולן יש בהן...