דַּף יוֹמִי · בְּכוֹרוֹת · דַּף כ״ח

וְאִידַּךְ, אִי מֵהָתָם אִיכָּא לְמֵימַר חָזֶה וָשׁוֹק שֶׁל תּוֹדָה.

And the other Sages of the school of Rav, how do they respond to this? They say that if we were to derive the halacha from there, from the comparison to peace offerings, there is room to say that the Torah is comparing the firstborn to the breast and thigh of a thanks offering, which is eaten for only one day and a night, and not for two days and two nights.

און דער אנדערער, די חכמים פון רב'ס ישיבה, ווי אזוי ענטפערן זיי אויף דעם? זיי זאגן אז אויב מיר וואלטן געלערנט די הלכה פון דארט, פון דעם היקש צו שלמים, איז דא פלאץ צו זאגן אז די תורה פארגלייכט דעם בכור צו די ברוסט און קעניג-שטיק פון א תודה, וואס ווערט געגעסן בלויז פאר איין טאג און א נאכט, און נישט פאר צוויי טעג און צוויי נעכט.

ואידך, חכמי בית מדרשו של רב, כיצד הם משיבים על כך? הם אומרים כי אי מהתם, אם היינו לומדים את ההלכה מההיקש לשלמים, איכא למימר יש מקום לומר שהתורה מדמה את הבכור לחזה ושוק של תודה, הנאכלת רק ליום ולילה, ולא לשני ימים ושני לילות.

וְאִידַּךְ, אָמַר קְרָא: ״לְךָ יִהְיֶה״ — הוֹסִיף לְךָ הַכָּתוּב הֲוָיָה אַחֶרֶת בִּבְכוֹר.

And the other, Rav Yehuda in the name of Rav, how does he answer this? The verse states: "It shall be yours", which is an extra phrase, meaning the verse added for you another state of being in the case of a firstborn, to teach that it has an extra day of eating like a peace offering.

און דער אנדערער, רב יהודה בשם רב, ווי אזוי ענטפערט ער אויף דעם? דער פסוק זאגט: "לך יהיה", וואס דאס איז אן איבעריגער לשון, מיינענדיג דער פסוק האט דיר צוגעלייגט אן אנדערע פארעם פון הוויה אין דעם פאל פון א בכור, צו לערנען אז ער האט אן עקסטרא טאג פון עסן אזוי ווי א שלמים.

ואידך, רב יהודה בשם רב, כיצד הוא עונה על כך? אמר קרא: "לך יהיה", שהוא ביטוי מיותר, שמשמעותו הוסיף לך הכתוב הויה אחרת בבכור, ללמד שיש לו יום אכילה נוסף כמו שלמים.

וְאִידַּךְ, הָא מֵהָתָם אִיכָּא לְמֵימַר: הַאי ״יִהְיֶה לָּךְ״ — לִימֵּד עַל בְּכוֹר בַּעַל מוּם שֶׁנּוֹתְנוֹ לְכֹהֵן, שֶׁלֹּא מָצִינוּ לוֹ בְּכׇל הַתּוֹרָה כּוּלָּהּ.

And the other Sages of the school of Rav, how do they explain this extra phrase? They say indeed, from there there is room to say that this phrase of "it shall be yours" taught about a blemished firstborn, that the owner gives it to the Kohen; as we have not found this halacha explicitly written for it in the entire Torah.

און דער אנדערער, די חכמים פון רב'ס ישיבה, ווי אזוי ערקלערן זיי דעם עקסטרא לשון? זיי זאגן טאקע, פון דארט איז דא פלאץ צו זאגן אז דער לשון פון "יהיה לך" האט געלערנט אויף א בכור בעל מום אז דער בעל הבית גיט עס פארן כהן; ווייל מיר האבן נישט געפונען די דאזיגע הלכה קלאר געשריבן פאר אים אין דער גאנצער תורה כולא.

ואידך, חכמי בית מדרשו של רב, כיצד הם מסבירים את הפסוק המיותר הזה? הם אומרים הא מהתם איכא למימר, אכן משם יש מקום לומר שהאי "יהיה לך" לימד על בכור בעל מום שנותנו לכהן; שלא מצינו לו בכל התורה כולה הלכה זו כתובה בפירוש.

וְאִידַּךְ, אָמַר ״וּבְשָׂרָם״ — אֶחָד תָּם וְאֶחָד בַּעַל מוּם,

And the other, Rav Yehuda in the name of Rav, from where does he derive that a blemished firstborn goes to the Kohen? He says the verse states "And their flesh" in the plural, which implies one that is unblemished and one that is blemished.

און דער אנדערער, רב יהודה בשם רב, פון וואו לערנט ער ארויס אז א בעל מום בכור גייט צום כהן? ער זאגט דער פסוק זאגט "ובשרם" אין לשון רבים, וואס דאס מיינט איינס וואס איז תם און איינס וואס איז בעל מום.

ואידך, רב יהודה בשם רב, מניין הוא לומד שבכור בעל מום ניתן לכהן? הוא אומר אמר "ובשרם" בלשון רבים, שמרמז על אחד תם ואחד בעל מום.

וְאִידַּךְ — ״וּבְשָׂרָם״ דְּהָנֵי בְּכוֹרוֹת דְּכוּלְּהוּ יִשְׂרָאֵל קָאָמַר.

And the other Sages of the school of Rav, how do they respond to this? They say that "and their flesh" is saying this in the plural because it refers to these firstborns of all of Israel, not to include blemished ones.

און דער אנדערער, די חכמים פון רב'ס ישיבה, ווי אזוי ענטפערן זיי אויף דעם? זיי זאגן אז "ובשרם" זאגט דאס אין לשון רבים ווייל עס באציט זיך אויף די בכורות פון גאנץ ישראל, און נישט צו מרבה זיין בעלי מומים.

ואידך, חכמי בית מדרשו של רב, כיצד הם משיבים על כך? הם אומרים ש"ובשרם" דהני בכורות דכולהו ישראל קאמר בלשון רבים, ולא כדי לרבות בעלי מומים.

נוֹלַד לוֹ מוּם בְּתוֹךְ שְׁנָתוֹ, רַשַּׁאי לְקַיְּימוֹ כׇּל שְׁנֵים עָשָׂר חֹדֶשׁ.

We learnt in the Mishnah: If a blemish developed on it within its first year, the owner is permitted to keep it all twelve months.

מיר האבן געלערנט אין דער משנה: אויב א מום איז געבוירן אין אים אין תוך פון זיין יאר, איז דער בעל הבית רשאי אים צו האלטן די גאנצע צוועלף חדשים.

תנן במתניתין: נולד לו מום בתוך שנתו, רשאי לקיימו כל שנים עשר חודש.

אִיבַּעְיָא לְהוּ: הֵיכִי קָאָמַר? נוֹלַד לוֹ בְּתוֹךְ שְׁנָתוֹ, רַשַּׁאי לְקַיְּימוֹ כׇּל שְׁנֵים עָשָׂר חֹדֶשׁ, וּלְאַחַר שְׁנָתוֹ נָמֵי שְׁלֹשִׁים?

A dilemma was raised before them in the bais medrash: How is the Mishnah saying this? Does it mean that if a blemish developed on it within its year, the owner is permitted to keep it all twelve months, and after its year also for another thirty days?

א קשיא איז געפרעגט געווארן פאר זיי אין בית המדרש: ווי אזוי זאגט די משנה דאס? מיינט עס אז אויב א מום איז געבוירן אין אים אין תוך פון זיין יאר, איז ער רשאי אים צו האלטן די גאנצע צוועלף חדשים, און נאך זיין יאר אויך פאר נאך דרייסיג טעג?

איבעיא להו, קשא להו בבית המדרש: היכי קאמר, מה כוונת המשנה? האם הכוונה שנולד לו בתוך שנתו, רשאי לקיימו כל שנים עשר חודש, ולאחר שנתו נמי נותנים לו עוד שלשים יום?

אוֹ דִלְמָא: הֵיכָא דְּנוֹלַד בּוֹ מוּם בְּתוֹךְ שְׁנָתוֹ, רַשַּׁאי לְקַיְּימוֹ כׇּל שְׁנֵים עָשָׂר חֹדֶשׁ וְתוּ לָא, וְהֵיכָא דְּנוֹלַד לוֹ אַחַר שְׁנָתוֹ, אֵינוֹ רַשַּׁאי לְקַיְּימוֹ אֶלָּא שְׁלֹשִׁים?

Or perhaps, where a blemish developed on it within its year, the owner is permitted to keep it all twelve months and no more; and where it developed a blemish after its year, he is not permitted to keep it except for thirty days?

אדער דילמא, וואו א מום איז געבוירן אין אים אין תוך פון זיין יאר, איז ער רשאי אים צו האלטן די גאנצע צוועלף חדשים און מער נישט; און וואו א מום איז געבוירן אין אים נאך זיין יאר, איז ער נישט רשאי אים צו האלטן נאר דרייסיג טעג?

או דלמא: היכא דנולד בו מום בתוך שנתו, רשאי לקיימו כל שנים עשר חודש ותו לא, והיכא דנולד לו אחר שנתו, אינו רשאי לקיימו אלא שלשים יום?

תָּא שְׁמַע, דְּתַנְיָא: בְּכוֹר בִּזְמַן הַזֶּה, עַד שֶׁלֹּא נִרְאָה לְהַרְאוֹתוֹ לֶחָכָם — רַשַּׁאי לְקַיְּימוֹ שְׁתַּיִם וְשָׁלֹשׁ שָׁנִים,

The Gemara suggests: Come and hear a proof, as it is taught in a braisa: A firstborn nowadays, when there is no Beis HaMikdash, before it is fit to be shown to a Chacham because it has no blemish, one is permitted to keep it two or three years.

די גמרא ברענגט א ראיה: תא שמע, קום און הער א ראיה, ווי עס איז תניא אין א ברייתא: א בכור בזמן הזה, ווען עס איז נישטא קיין בית המקדש, איידער ער איז ראוי געוויזן צו ווערן פאר א חכם ווייל ער האט נאך נישט קיין מום, איז מען רשאי אים צו האלטן צוויי און דריי יאר.

הגמרא מציעה: תא שמע ראיה, דתניא: בכור בזמן הזה, כשאין בית המקדש קיים, עד שלא נראה להראותו לחכם מפני שאין בו מום, רשאי לקיימו שתים ושלש שנים.

וּמִשֶּׁנִּרְאָה לְהַרְאוֹתוֹ לֶחָכָם, נוֹלַד לוֹ מוּם בְּתוֹךְ שְׁנָתוֹ — רַשַּׁאי לְקַיְּימוֹ כׇּל שְׁנֵים עָשָׂר חֹדֶשׁ.

But once it is fit to be shown to a Chacham because a blemish appeared, then if a blemish developed on it within its year, the owner is permitted to keep it all twelve months.

אבער זינט ער איז ראוי געוויזן צו ווערן פאר א חכם ווייל א מום איז נתגלה געווארן, דעמאלט אויב א מום איז געבוירן אין אים אין תוך פון זיין יאר, איז ער רשאי אים צו האלטן די גאנצע צוועלף חדשים.

ומשנראה להראותו לחכם מפני שנולד בו מום, אז אם נולד לו מום בתוך שנתו — רשאי לקיימו כל שנים עשר חודש.

אַחַר שְׁנָתוֹ אֵינוֹ רַשַּׁאי לְקַיְּימוֹ אֲפִילּוּ יוֹם אֶחָד, וַאֲפִילּוּ שָׁעָה אַחַת.

But if it is after its year, he is not permitted to keep it even one day, and even one hour.

אבער אויב עס איז נאך זיין יאר, איז ער נישט רשאי אים צו האלטן אפילו איין טאג, און אפילו איין שעה.

אבל אם נולד בו מום אחר שנתו — אינו רשאי לקיימו אפילו יום אחד, ואפילו שעה אחת.

אֲבָל מִפְּנֵי הֲשָׁבַת אֲבֵידָה לַבְּעָלִים, אָמְרוּ: רַשַּׁאי לְקַיְּימוֹ שְׁלֹשִׁים יוֹם.

However, because of returning a loss to the owners, to give them time to find a Kohen, they said: He is permitted to keep it thirty days.

אבער צוליב השבת אבידה פאר די בעלים, צו געבן צייט צו געפינען א כהן, האבן זיי געזאגט: ער איז רשאי אים צו האלטן דרייסיג טעג.

אבל מפני השבת אבידה לבעלים, כדי לתת להם זמן למצוא כהן, אמרו: רשאי לקיימו שלשים יום.

וַעֲדַיִין תִּיבְּעֵי לִי: שְׁלֹשִׁים יוֹם אַחַר שְׁנָתוֹ, אוֹ דִלְמָא קוֹדֶם שְׁנָתוֹ?

The Gemara asks: But still, let the dilemma be raised on this braisa itself: Are these thirty days granted when the blemish developed after its year, or perhaps they are granted when it developed before its year and the year ended?

די גמרא פרעגט: און נאך אלץ זאל די קשיא געפרעגט ווערן אויף דער ברייתא אליין: זענען די דרייסיג טעג געגעבן געווארן ווען דער מום איז נתחדש געווארן נאך זיין יאר, אדער דילמא זענען זיי געגעבן געווארן ווען עס איז נתחדש געווארן פאר זיין יאר און דאס יאר האט זיך געענדיגט?

הגמרא שואלת: ועדיין תיבעי לי על ברייתא זו גופה: האם אותם שלשים יום ניתנים כשנולד המום אחר שנתו, או דלמא הם ניתנים כשנולד המום קודם שנתו והסתיימה השנה?

תָּא שְׁמַע: נוֹלַד לוֹ מוּם בַּחֲמִשָּׁה עָשָׂר יוֹם בְּתוֹךְ שְׁנָתוֹ, מַשְׁלִימִין לוֹ חֲמִשָּׁה עָשָׂר יוֹם אַחַר שְׁנָתוֹ.

The Gemara suggests: Come and hear another braisa: If a blemish developed on it fifteen days within its year, we complete for him fifteen days after its year to make a total of thirty days.

די גמרא ברענגט א ראיה: תא שמע, קום און הער אן אנדערע ברייתא: אויב א מום איז געבוירן אין אים פופצן טעג אין תוך פון זיין יאר, משלימין מיר אים פופצן טעג נאך זיין יאר צו מאכן א סך הכל פון דרייסיג טעג.

הגמרא מציעה: תא שמע ברייתא אחרת: נולד לו מום בחמישה עשר יום בתוך שנתו, משלימין לו חמישה עשר יום אחר שנתו כדי להשלים לשלשים יום.

שְׁמַע מִינַּהּ, מְסַיַּיע לְרַבִּי אֶלְעָזָר, דְּאָמַר רַבִּי אֶלְעָזָר: נוֹתְנִין לוֹ שְׁלֹשִׁים יוֹם מִשָּׁעָה שֶׁנּוֹלַד בּוֹ מוּם.

Hear from this that we do give extra days after the year. This supports Rabbi Elazar, as Rabbi Elazar said: We give him thirty days from the time that the blemish developed on it, even if it extends past the first year.

שמע מיניה, הער ארויס פון דעם אז מיר געבן יא עקסטרא טעג נאכן יאר. דאס מסייע פאר רבי אלעזר, וויבאלד רבי אלעזר האט געזאגט: מיר געבן אים דרייסיג טעג פון דער שעה וואס דער מום איז געבוירן אין אים, אפילו אויב עס ציט זיך אריין נאכן ערשטן יאר.

הגמרא מדייקת: שמע מינה שנותנים לו ימים נוספים לאחר השנה. ודבר זה מסייע לרבי אלעזר, דאמר רבי אלעזר: נותנין לו שלשים יום משעה שנולד בו מום, אפילו אם זה נמשך מעבר לשנה הראשונה.

אִיכָּא דְּאָמְרִי, אָמַר רַבִּי אֶלְעָזָר: מִנַּיִן לִבְכוֹר שֶׁנּוֹלַד בּוֹ מוּם בְּתוֹךְ שְׁנָתוֹ שֶׁנּוֹתְנִין לוֹ שְׁלֹשִׁים יוֹם אַחַר שְׁנָתוֹ?

There are those who say a different version: Rabbi Elazar said: From where is it derived for a firstborn that developed a blemish within its year, that we give him thirty days after its year?

איכא דאמרי, עס זענען דא וואס זאגן אן אנדערע ווערסיע: רבי אלעזר האט געזאגט: מנלן צו א בכור וואס א מום איז געבוירן אין אים אין תוך פון זיין יאר, אז מיר געבן אים דרייסיג טעג נאך זיין יאר?

איכא דאמרי, יש אומרים גרסה אחרת: אמר רבי אלעזר: מניין לבכור שנולד בו מום בתוך שנתו שנותנין לו שלשים יום אחר שנתו?

שֶׁנֶּאֱמַר: ״לִפְנֵי ה׳ אֱלֹהֶיךָ תֹאכְלֶנּוּ שָׁנָה בְשָׁנָה״, (אֵיזוֹ) [אֵילּו] הֵן יָמִים הַחֲשׁוּבִין שָׁנָה — הֱוֵי אוֹמֵר אֵלּוּ שְׁלֹשִׁים יוֹם.

As it is said: "Before Hashem your Elokim you shall eat it year by year." Which are the days that are considered like a year? You must say these are thirty days, which are sometimes considered a year in halacha.

וויבאלד עס איז געזאגט געווארן: "לפני השם אלקיך תאכלנו שנה בשנה". וועלכע זענען די טעג וואס זענען גערעכנט ווי א יאר? הוי אומר דאס זענען דרייסיג טעג, וואס זענען אמאל גערעכנט ווי א יאר אין הלכה.

שנאמר: "לפני ה׳ אלהיך תאכלנו שנה בשנה". אילו הן ימים החשובין שנה — הוי אומר אלו שלשים יום, שלפעמים נחשבים כשנה בהלכה.

מֵיתִיבִי: נוֹלַד לוֹ מוּם בַּחֲמִשָּׁה עָשָׂר יוֹם בְּתוֹךְ שְׁנָתוֹ — מַשְׁלִימִין לוֹ חֲמִשָּׁה עָשָׂר יוֹם אַחַר שְׁנָתוֹ.

The Gemara raises an objection from the braisa: If a blemish developed on it fifteen days within its year, we complete for him fifteen days after its year.

די גמרא פרעגט א קשיא פון דער ברייתא: אויב א מום איז געבוירן אין אים פופצן טעג אין תוך פון זיין יאר, משלימין מיר אים פופצן טעג נאך זיין יאר.

הגמרא מתיבי מקשה מהברייתא: נולד לו מום בחמישה עשר יום בתוך שנתו — משלימין לו חמישה עשר יום אחר שנתו.

הַשְׁלָמָה — אִין, מֵיהֲבָא — לָא!

This implies that to complete thirty days from the blemish, yes, we allow it; but giving a full thirty days after the year when the blemish happened earlier, no, we do not!

דאס מיינט אז צו משלים זיין דרייסיג טעג פונעם מום, יא, לאזן מיר; אבער געבן א גאנצע דרייסיג טעג נאכן יאר ווען דער מום איז געשען פריער, נישט, געבן מיר נישט!

ומשמע מכאן שדווקא להשלמה של שלשים יום מהמום, אין, אנו מתירים; אבל מיהבא, לתת לו שלשים יום שלמים לאחר השנה כשהמום קדם בהרבה, לא, אין נותנים!

תְּיוּבְתָּא דְּרַבִּי אֶלְעָזָר, תְּיוּבְתָּא.

The Gemara concludes: The refutation of Rabbi Elazar is a conclusive refutation.

די גמרא פירט אויס: תיובתא דרבי אלעזר תיובתא, די קשיא אויף רבי אלעזר איז א שטארקע קשיא און ער איז אפגעפרעגט.

הגמרא מסיקה: תיובתא דרבי אלעזר, תיובתא.

מַתְנִי׳ הַשּׁוֹחֵט אֶת הַבְּכוֹר וּמַרְאֶה אֶת מוּמוֹ — רַבִּי יְהוּדָה מַתִּיר, רַבִּי מֵאִיר אוֹמֵר: הוֹאִיל וְנִשְׁחַט שֶׁלֹּא עַל פִּי מוּמְחֶה — אָסוּר.

MISHNAH: One who slaughters a firstborn and only then shows its blemish to an expert — Rabbi Yehuda permits eating it if the expert finds it was a permanent blemish; Rabbi Meir says: Since it was slaughtered not by the word of an expert, it is forbidden to benefit from it.

מתניתין: דער וואס שחט א בכור און ערשט דערנאך ווייזט ער זיין מום פאר א מומחה — רבי יהודה מתיר צו עסן אויב דער מומחה געפינט אז עס איז געווען א מום קבוע; רבי מאיר אומר: וויבאלד ער איז געשחטן געווארן שלא על פי מומחה, איז ער אסור אין הנאה.

מתני׳ השוחט את הבכור ומראה את מומו רק לאחר מכן לחכם — רבי יהודה מתיר באכילה אם החכם מוצא שהיה זה מום קבוע; רבי מאיר אומר: הואיל ונשחט שלא על פי מומחה — אסור בהנאה.

מי שֶׁאֵינוֹ מוּמְחֶה וְרוֹאֶה אֶת הַבְּכוֹר, וְנִשְׁחַט עַל פִּיו — הֲרֵי זֶה יִקָּבֵר, וִישַׁלֵּם מִבֵּיתוֹ.

One who is not an expert and examines a firstborn, and it was slaughtered based on his word and then found to not have a permanent blemish, behold this animal must be buried, and the non-expert must pay from his house to the Kohen for the damage he caused.

דער וואס איז נישט קיין מומחה און ער קוקט אן דעם בכור, און ער איז געשחטן געווארן על פי דיבורו און מען האט דערנאך געפונען אז עס איז נישט געווען קיין מום קבוע, הרי זה יקבר, און ער מוז באצאלן מביתו פארן כהן דעם היזק וואס ער האט אנגעמאכט.

מי שאינו מומחה ורואה את הבכור, ונשחט על פיו ואחר כך התברר שלא היה זה מום קבוע — הרי זה יקבר, וישלם מביתו לכהן את דמי הנזק שגרם לו.

גְּמָ׳ אָמַר רַבָּה בַּר בַּר חָנָה: בְּדוּקִּין שֶׁבָּעַיִן — דְּכוּלֵּי עָלְמָא לָא פְּלִיגִי דְּאָסוּר, מִפְּנֵי שֶׁהֵן מִשְׁתַּנִּין.

GEMARA: Rabbah bar bar Channah said: Regarding cataracts in the eye, everyone agrees that it is forbidden if slaughtered before being shown to an expert, because they change after death and the expert cannot verify if it was a valid blemish beforehand.

גמרא: רבה בר בר חנה האט געזאגט: בדוקין שבעין, ביי פלעקן אין דעם אויג, פליגן נישט כולי עלמא דאסור אויב מען האט עס געשחטן פארן ווייזן פאר א מומחה, ווייל זיי טוישן זיך נאכן טויט און דער מומחה קען נישט פעסטשטעלן צי עס איז געווען א כשר'ער מום פארדעם.

גמ׳ אמר רבה בר בר חנה: בדוקין שבעין — דכולי עלמא לא פליגי דאסור אם נשחט לפני שהוראה למומחה, מפני שהן משתנין לאחר מיתה ואין המומחה יכול לדעת אם היה זה מום קבוע מלפני כן.

לֹא נֶחְלְקוּ אֶלָּא בְּמוּמִין שֶׁבַּגּוּף, דְּרַבִּי מֵאִיר סָבַר: גָּזְרִינַן מוּמִין שֶׁבַּגּוּף אַטּוּ דּוּקִּין שֶׁבָּעַיִן,

They only argued regarding blemishes on the body, as Rabbi Meir holds: We decree a prohibition on blemishes on the body due to cataracts in the eye,

זיי האבן נישט מחולק געווען אלא אין מומים שבגוף, ווייל רבי מאיר סובר: מיר גוזר זיין מומים שבגוף אטו דוקין שבעין,

לא נחלקו אלא במומין שבגוף, דרבי מאיר סבר: גזרינן מומין שבגוף אטו דוקין שבעין,

וְרַבִּי יְהוּדָה סָבַר: לָא גָּזְרִינַן מוּמִין שֶׁבַּגּוּף אַטּוּ דּוּקִּין שֶׁבָּעַיִן.

and Rabbi Yehuda holds: We do not decree a prohibition on blemishes on the body due to cataracts in the eye.

און רבי יהודה סובר: מיר גוזר זיין נישט מומים שבגוף אטו דוקין שבעין.

ורבי יהודה סבר: לא גזרינן מומין שבגוף אטו דוקין שבעין.

תַּנְיָא נָמֵי הָכִי: הַשּׁוֹחֵט אֶת הַבְּכוֹר וּמַרְאֶה אֶת מוּמָיו — רַבִּי יְהוּדָה אוֹמֵר: בְּדוּקִּין שֶׁבְּעַיִן אָסוּר, מִפְּנֵי שֶׁהֵן מִשְׁתַּנִּין, בְּמוּמִין שֶׁבַּגּוּף מוּתָּר, מִפְּנֵי שֶׁאֵין מִשְׁתַּנִּין.

This is also taught in a braisa: One who slaughters a firstborn and shows its blemishes afterward — Rabbi Yehuda says: Regarding cataracts in the eye it is forbidden, because they change; regarding blemishes on the body it is permitted, because they do not change.

תניא אויך אזוי: דער וואס שחט א בכור און ווייזט זיינע מומים דערנאך — רבי יהודה אומר: בדוקין שבעין אסור, ווייל זיי טוישן זיך; במומים שבגוף מותר, ווייל זיי טוישן זיך נישט.

תניא נמי הכי: השוחט את הבכור ומראה את מומיו — רבי יהודה אומר: בדוקין שבעין אסור, מפני שהן משתנין, במומין שבגוף מותר, מפני שאין משתנין.

רַבִּי מֵאִיר אוֹמֵר: אֶחָד זֶה וְאֶחָד זֶה אָסוּר, מִפְּנֵי שֶׁהֵן מִשְׁתַּנִּין.

Rabbi Meir says: Both this and that are forbidden, because they change.

רבי מאיר אומר: אחד זה ואחד זה אסור, ווייל זיי טוישן זיך.

רבי מאיר אומר: אחד זה ואחד זה אסור, מפני שהן משתנין.

מִפְּנֵי שֶׁהֵן מִשְׁתַּנִּין סָלְקָא דַּעְתָּךְ? מוּמִין שֶׁבַּגּוּף מִי מִשְׁתַּנִּין?!

The Gemara asks: Can it enter your mind to say "because they change" as the reason for body blemishes? Do blemishes on the body change after slaughter?!

די גמרא פרעגט: ווייל זיי טוישן זיך סלקא דעתך? מומים שבגוף טוישן זיי זיך דען נאכן שחטן?!

הגמרא תמהה: מפני שהן משתנין סלקא דעתך לומר על מומי הגוף? מומין שבגוף מי משתנין לאחר שחיטה?!

אֶלָּא מִפְּנֵי הַמִּשְׁתַּנִּין.

Rather, Rabbi Meir means: Because of those blemishes that change, i.e., as a Rabbinic decree.

אלא, מפני המשתנין, צוליב די מומים וואס טוישן זיך, דאס הייסט אלס א גזירה דרבנן.

אלא כוונת רבי מאיר היא: מפני המשתנין, כלומר גזירה משום המומים המשתנים.

אָמַר רַב נַחְמָן בַּר יִצְחָק:

Rav Nachman bar Yitzchak said to explain the braisa:

רב נחמן בר יצחק האט געזאגט צו ערקלערן די ברייתא:

אמר רב נחמן בר יצחק לבאר את הברייתא:

מַתְנִיתִין נָמֵי דַּיְקָא, רַבִּי מֵאִיר אוֹמֵר: הוֹאִיל וְנִשְׁחַט שֶׁלֹּא עַל פִּי מוּמְחֶה אָסוּר.

The wording of our Mishnah is also precise in supporting Rabba bar bar Chana's explanation, as it states: Rabbi Meir says: Since it was slaughtered not according to the ruling of an expert, it is prohibited to be eaten.

אונזער משנה איז אויך מדויק אזוי ווי רבה בר בר חנה'ס ביאור, וויבאלד זי זאגט: רבי מאיר אומר: הואיל ונשחט שלא על פי מומחה אסור.

מתניתין נמי דייקא כדברי רבה בר בר חנה, שכן שנינו: רבי מאיר אומר: הואיל ונשחט שלא על פי מומחה אסור.

שְׁמַע מִינַּהּ קְנָסָא קָא קָנֵס רַבִּי מֵאִיר, שְׁמַע מִינַּהּ.

The Gemara notes: Indeed, conclude from it that Rabbi Meir penalizes him for not showing the blemish to an expert, and it is not because we are concerned that the blemish changed. The Gemara confirms: Conclude from it that this is so.

די גמרא באמערקט: שמע מיניה א קנס קא קניס רבי מאיר פארן נישט ווייזן פאר א מומחה, און נישט ווייל מיר זענען חושש אז דער מום האט זיך געטוישט. די גמרא באשטעטיגט: שמע מיניה.

הגמרא מעירה: שמע מינה קנסא קא קנס רבי מאיר על שלא הראהו למומחה, ולא משום חשש שהשתנה המום. הגמרא מאשרת: שמע מינה.

איבַּעְיָא לְהוּ: מִפְּנֵי הַמִּשְׁתַּנִּין — דְּכוּלְּהוּ מִשְׁתַּנִּי, אוֹ דִלְמָא אִיכָּא דְּמִשְׁתַּנֵּי וְאִיכָּא דְּלָא מִשְׁתַּנֵּי?

A dilemma was raised before them, the Sages in the bais medrash: When the Braisa says that we do not permit a firstborn based on a non-expert's examination due to blemishes on the cornea which change after death, does this mean that all of them change, or perhaps there are some that change and there are others that do not change?

א קשיא איז געפרעגט געווארן פאר זיי, די חכמים אין בית המדרש: ווען די ברייתא זאגט אז מיר זענען נישט מתיר דעם בכור מפני המשתנין, די מומים אין דעם אויג וואס טוישן זיך נאכן טויט, מיינט דאס אז אלע פון זיי טוישן זיך, אדער דילמא עס זענען דא וואס טוישן זיך און עס זענען דא וואס טוישן זיך נישט?

איבעיא להו, קשא להו לחכמים בבית המדרש: מה שאמרו שאין מתירים בכור על פי לא מומחה מפני המשתנין, האם הכוונה דכולהו משתני, שכל דוקין שבעין משתנים לאחר מיתה, או דלמא איכא דמשתני ואיכא דלא משתני?

לְמַאי נָפְקָא מִינַּהּ? לְאַכְחוֹשֵׁי סָהֲדִי.

The Gemara asks: What is the practical difference of this inquiry? The Gemara answers: It is with regard to contradicting witnesses who testify that the animal had this exact blemish in its eye while it was still alive.

די גמרא פרעגט: צו וואס קומט עס אויס למעשה די דאזיגע חקירה? די גמרא ענטפערט: עס איז צו לייקענען עדים וואס מעיד זיין אז די בהמה האט געהאט פונקט דעם דאזיגן מום אין איר אויג ווען זי איז נאך געווען לעבעדיג.

הגמרא שואלת: למאי נפקא מיניה? הגמרא משיבה: לאכחושי סהדי, לעניין הכחשת עדים המעידים שהיה מום זה בעין בעודו חי.

אִי אָמְרַתְּ: כּוּלְּהוּ מִשְׁתַּנִּי — שַׁקָּרֵי נִינְהוּ, וְאִי אָמְרַתְּ: אִיכָּא דְּמִשְׁתַּנֵּי וְאִיכָּא דְּלָא מִשְׁתַּנֵּי — סָמְכִינַן עֲלַיְיהוּ. מַאי?

Because if you say that all of them change after death, then these witnesses are liars, since the blemish we see now cannot be the same one they saw when it was alive. But if you say that there are some that change and there are others that do not change, then we can rely on them, as this might be a blemish that does not change. So, what is the halachic conclusion?

ווייל אויב דו זאגסט אז אלע פון זיי טוישן זיך נאכן טויט, דעמאלט זענען די עדים שקרנים, ווייל דער מום וואס מיר זעען יעצט קען נישט זיין דער זעלבער וואס זיי האבן געזען ווען זי איז געווען לעבעדיג. אבער אויב דו זאגסט אז עס זענען דא וואס טוישן זיך און עס זענען דא וואס טוישן זיך נישט, דעמאלט פארלאזן מיר זיך אויף זיי, ווייל דאס קען זיין א מום וואס טוישט זיך נישט. אויב אזוי, וואס איז די הלכה?

שכן אי אמרת כולהו משתני — שקרי נינהו, שהרי המום שאנו רואים כעת אינו המום שהם ראו בחייו. ואי אמרת איכא דמשתני ואיכא דלא משתני — סמכינן עלייהו, שמא מום זה מאלו שאינם משתנים הוא. מאי, מהי המסקנה?

תָּא שְׁמַע, דְּאָמַר רַבָּה בַּר בַּר חָנָה: שָׂח לִי רַבִּי יֹאשִׁיָּה דְּמִן אוּשָׁא, בֹּא וְאַרְאֶךָּ בְּדוּקִּין שֶׁהֵן מִשְׁתַּנִּים.

Come and hear a proof, as Rabba bar bar Chana said: Rabbi Yoshiya from Usha told me, "Come and I will show you corneas that change after death."

תא שמע, קום און הער א ראיה, וויבאלד רבה בר בר חנה האט געזאגט: עס האט מיר דערציילט רבי יאשיה דאושא, "קום און איך וועל דיר ווייזן בדוקין שמשתנין, פלעקן אין דעם אויג וואס טוישן זיך נאכן טויט".

תא שמע, דאמר רבה בר בר חנה: שח לי רבי יאשיה דמן אושא, בא ואראך בדוקין שהן משתנים.

מִדְּקָאָמַר לֵיהּ ״בֹּא וְאַרְאֶךָּ״, מִכְּלָל דְּאִיכָּא דְּמִשְׁתַּנֵּי וְאִיכָּא דְּלָא מִשְׁתַּנֵּי.

From the fact that he said to him, "Come and I will show you those that change," we can learn by inference that there are some that change and there are others that do not change, which is why he had to point out the specific ones that do.

מאידך דקאמר ליה "בא ואראך", פון דעם וואס ער האט אים געזאגט "קום און איך וועל דיר ווייזן", מכלל דאיכא דמשתני ואיכא דלא משתני, הערט מען ארויס מדעתא אז עס זענען דא וואס טוישן זיך און עס זענען דא וואס טוישן זיך נישט, דערפאר האט ער אים געמוזט ווייזן די ספעציפישע וואס יא.

הגמרא מדייקת: מדקאמר ליה "בא ואראך", הרי שצריך להראות לו את המשתנים במיוחד, ומכלל דאיכא דמשתני ואיכא דלא משתני.

מִי שֶׁאֵינוֹ מוּמְחֶה, וְרָאָה אֶת הַבְּכוֹר וְנִשְׁחַט עַל פִּיו, הֲרֵי זֶה יִקָּבֵר, וִישַׁלֵּם מִבֵּיתוֹ.

We learned in our Mishnah: One who is not an expert, and he examined the firstborn and it was slaughtered based on his ruling, behold this animal must be buried, and he must pay the value of the loss to the Kohen from his home, meaning from his own pocket.

מיר האבן געלערנט אין אונזער משנה: דער וואס איז נישט קיין מומחה, און ער האט אנגעקוקט דעם בכור און ער איז געשחטן געווארן על פי דיבורו, הרי זה יקבר, און ער מוז באצאלן מביתו דעם ווערט פונעם היזק פארן כהן.

תנן במתניתין: מי שאינו מומחה, וראה את הבכור ונשחט על פיו, הרי זה יקבר, וישלם מביתו לכהן את דמי ההפסד.

לֵימָא תְּנַן סְתָמָא כְּרַבִּי מֵאִיר?

The Gemara asks: Shall we say that we learned this unattributed Mishnah in accordance with Rabbi Meir, who penalizes and forbids the animal in all cases where it was slaughtered without an expert?

די גמרא פרעגט: זאלן מיר זאגן אז מיר האבן געלערנט די סתם משנה ווי רבי מאיר, וואס קנסט און אסר'ט די בהמה אין אלע פעלער ווען זי איז געשחטן געווארן אן א מומחה?

הגמרא שואלת: לימא תנן סתמא כרבי מאיר, שקונס ואוסר את הבהמה בכל מקרה שנשחטה שלא על פי מומחה?

דִּלְמָא בְּדוּקִּין שֶׁבָּעַיִן, וְדִבְרֵי הַכֹּל.

The Gemara rejects this: No, perhaps our Mishnah is talking specifically about corneas in the eye which change after death, and in such a case it is the words of all, even the Rabbis agree that the animal is forbidden because we cannot verify the blemish.

די גמרא דאכט אפ: ניין, דילמא אונזער משנה רעדט ספעציפיש פון בדוקין שבעין וואס טוישן זיך נאכן טויט, און אין אזא פאל איז עס דברי הכל, אפילו די רבנן מודה זיין אז די בהמה איז אסור ווייל מיר קענען נישט מברר זיין דעם מום.

הגמרא דוחה: לא, דלמא בדוקין שבעין, ודברי הכל היא, שבזה גם חכמים מודים שהבהמה אסורה מפני שאין אנו יכולים לברר את המום.

תָּנָא: כְּשֶׁהוּא מְשַׁלֵּם — מְשַׁלֵּם רְבִיעַ לַדַּקָּה, וּמֶחֱצָה לַגַּסָּה.

A Tanna taught in a Braisa: When he pays the Kohen, he pays one-quarter of the value for a small animal, like a sheep or goat, and half the value for a large animal, like a bull.

א תנא האט געלערנט אין א ברייתא: ווען ער באצאלט פארן כהן, באצאלט ער א פערטל פונעם ווערט פאר א בהמה דקה, ווי א שעפס אדער א ציג, און א האלב פונעם ווערט פאר א בהמה גסה, ווי אן אקס.

תנא בברייתא: כשהוא משלם — משלם רביע לדקה, ומחצה לגסה.

מַאי טַעְמָא? אָמַר רַב פָּפָּא: זֶה הֶפְסֵד מְרוּבֶּה, וְזֶה הֶפְסֵד מועָט.

The Gemara asks: What is the reason for this difference? Rav Pappa said: This large animal represents a great loss to the non-expert if he had to pay the full half-value, and that small animal is a small loss, so the Sages made a distinction to ease the burden on him.

די גמרא פרעגט: וואס איז דער טעם פאר דעם חילוק? רב פפא האט געזאגט: דאס א בהמה גסה איז א הפסד מרובה פארן נישט-מומחה אויב ער וואלט געמוזט באצאלן דעם פולן האלבן ווערט, און דאס א בהמה דקה איז א הפסד מועט, דערפאר האבן די חכמים מקיל געווען אויף אים.

הגמרא שואלת: מאי טעמא? אמר רב פפא: זה הפסד מרובה, וזה הפסד מועט, ובבהמה גסה שההפסד גדול הקלו עליו לשלם רק חצי, ובדקה שההפסד קטן הקלו עליו עוד יותר לשלם רק רבע.

אִי הָכִי, לְפוּם פְּסֵידָא לִישַׁלֵּם!

The Gemara objects: If so, that the Sages were just trying to scale it based on the size of the loss, let him pay according to the actual loss proportionally! Why fix arbitrary fractions of a quarter and a half?

די גמרא פרעגט: אי הכי, אויב אזוי אז די חכמים האבן נאר געוואלט מאכן א שיעור לויטן הפסד, זאל ער באצאלן לויטן אמת'ן הפסד פראפארציאנעל! פארקירצט פארוואס האבן זיי קובע געווען פונקט א פערטל און א האלב?

הגמרא מקשה: אי הכי, לפום פסידא לישלם באופן יחסי! מדוע קבעו שיעורים קבועים של רבע וחצי?

אָמַר רַב הוּנָא בַּר מָנוֹחַ מִשְּׁמֵיהּ דְּרַב אַחָא בַּר אִיקָא: מִשּׁוּם גְּזֵירַת מְגַדְּלֵי בְּהֵמָה דַּקָּה נָגְעוּ בָּהּ.

Rav Huna bar Manoach said in the name of Rav Acha bar Ika: They touched upon it and set the payment for a small animal at only a quarter because of the decree against those who raise small livestock in Eretz Yisrael. Since raising small cattle in Eretz Yisrael is discouraged because they destroy the fields, the Sages did not want to make it too profitable or easy for the Kohen to collect on them, so they reduced the compensation to a quarter.

רב הונא בר מנוח האט געזאגט בשם רב אחא בר איקא: צוליב דער גזירה פון מגדלי בהמה דקה האבן זיי אנגערירט אין דעם און קובע געווען די תשלומין פאר א בהמה דקה בלויז א פערטל. וויבאלד מגדל זיין בהמה דקה אין ארץ ישראל איז נישט אויסגעהאלטן ווייל זיי חרוב מאכן די פעלדער, האבן די חכמים נישט געוואלט מאכן צו גרינג אדער רייך פארן כהן צו קאלעקטן אויף זיי, דערפאר האבן זיי פארמינערט די תשלומין צו א פערטל.

אמר רב הונא בר מנוח משמיה דרב אחא בר איקא: משום גזירת מגדלי בהמה דקה נגעו בה. כיוון שאין לגדל בהמה דקה בארץ ישראל, לא רצו חכמים להקל על הכהן לגבות עליהן תשלום מלא, ולכן העמידו את התשלום על רבע בלבד.

מַתְנִי׳ דָּן אֶת הַדִּין, זִיכָּה אֶת הַחַיָּיב וְחִיֵּיב אֶת הַזַּכַּאי, טִימֵּא אֶת הַטָּהוֹר וְטִיהֵר אֶת הַטָּמֵא — מַה שֶּׁעָשָׂה עָשׂוּי, וִישַׁלֵּם מִבֵּיתוֹ.

MISHNAH: If a judge judged a case, and erred, and thereby exempted the liable party or obligated the innocent party, or if he ruled on ritual purity and declared impure that which was pure, or declared pure that which was impure, what he did is done and the ruling stands, but he must pay the damages from his home, meaning from his own personal funds.

מתניתין: אויב א דיין האט געמשפט א דין און ער האט זיך טועה געווען, און דורך דעם האט ער מזכה געווען דעם חייב אדער מחייב געווען דעם זכאי, אדער אויב ער האט געפסק'נט אויף טהרות און מטמא געווען דעם טהור אדער מטהר געווען דעם טמא — וואס ער האט געטון איז געטון און דער פסק שטייט, אבער ער מוז באצאלן מביתו די היזקות פון זיין אייגענער קעשענע.

מתני׳ דן את הדין, זיכה את החייב וחיב את הזכאי, טימא את הטהור וטיהר את הטמא — מה שעשה עשוי, וישלם מביתו.

וְאִם הָיָה מוּמְחֶה לְבֵית דִּין — פָּטוּר מִלְּשַׁלֵּם.

And if he was an expert recognized by the court, he is exempt from paying.

און אויב ער איז געווען א מומחה לבית דין, אן אנערקענטער דיין דורך דעם בית דין, איז ער פטור מלשלם.

ואם היה מומחה לבית דין — פטור מלשלם.

גְּמָ׳ לֵימָא תְּנַן סְתָמָא כְּרַבִּי מֵאִיר, דְּדָאֵין דִּינָא דִּגְרָמֵי?

GEMARA: Shall we say that we learned this unattributed Mishnah in accordance with Rabbi Meir, who judges and holds a person liable for indirect damage? After all, the judge only spoke words and did not directly damage the property himself.

גמרא: זאלן מיר זאגן אז מיר האבן געלערנט די סתם משנה ווי רבי מאיר, וואס דן זיין דינא דגרמי און האלט א מענטש פארענטווארטליך פאר אומדירעקטן היזק? דען דער דיין האט דאך נאר גערעדט ווערטער און נישט מזיק געווען די זאך אליין מיט די הענט.

גמ׳ לימא תנן סתמא כרבי מאיר, דדאין דינא דגרמי? שהרי הדיין רק דיבר ולא הזיק בידיו.

אָמַר רַבִּי אִילְעָא אָמַר רַב: כְּגוֹן שֶׁנָּשָׂא וְנָתַן בַּיָּד.

Rabbi Ile'a said in the name of Rav: This is a case where he physically took the object and gave it over with his own hand, which is direct damage, and everyone agrees one is liable for that.

רבי אילעא האט געזאגט בשם רב: דאס איז א פאל וואו ער האט פיזיש גענומען און געגעבן מיט דער האנט, וואס דאס איז א דירעקטער היזק, און אין דעם מודה זיין כולי עלמא אז מען איז חייב.

אמר רבי אילעא אמר רב: כגון שנשא ונתן ביד, שעשה מעשה בידיו ממש, ובזה הכל מודים שהוא חייב.

בִּשְׁלָמָא חִיֵּיב אֶת הַזַּכַּאי — כְּגוֹן שֶׁנָּשָׂא וְנָתַן בַּיָּד,

The Gemara asks: Granted, where he obligated the innocent party, we can easily find a case of direct action, such as where he physically took the money from the innocent party and gave it to the other with his hand.

די גמרא פרעגט: בשלמא וואו ער האט מחייב געווען דעם זכאי, קענען מיר גרינג געפינען א פאל פון א דירעקטע מעשה, כגון וואו ער האט פיזיש גענומען דאס געלט פונעם זכאי און געגעבן פארן אנדערן מיט זיין האנט.

הגמרא מקשה: בשלמא חיב את הזכאי — כגון שנשא ונתן ביד, שלקח את הממון מהזכאי ונתנו לחייב.

אֶלָּא זִיכָּה אֶת הַחַיָּיב הֵיכִי דָּמֵי? אִי דַּאֲמַר לֵיהּ ״פָּטוּר אַתָּה״ — וְהָא לֹא נָשָׂא וְנָתַן בַּיָּד!

But where he exempted the liable party, what are the circumstances of direct action? If he merely said to him, "You are exempt," behold, he did not physically take and give with his hand!

אבער וואו ער האט מזכה געווען דעם חייב, ווי אזוי איז דאס געשען מיט א דירעקטע מעשה? אויב ער האט אים בלויז געזאגט "פטור ביסטו", הרי ער האט דאך נישט גענומען און געגעבן מיט דער האנט!

אלא זיכה את החייב היכי דמי? אי דאמר ליה "פטור אתה" — והא לא נשא ונתן ביד!

אָמַר רָבִינָא: כְּגוֹן שֶׁהָיָה לוֹ מַשְׁכּוֹן וּנְטָלוֹ הֵימֶנּוּ.

Ravina said: It is a case where the creditor had a collateral belonging to the debtor in his possession, and the judge physically took it from him and returned it to the debtor.

רבינא האט געזאגט: עס איז א פאל וואו דער בעל חוב האט געהאט א משכון פונעם לוה אין זיין באזיץ, און דער דיין האט עס פיזיש צוגענומען פון אים און עס צוריקגעגעבן פארן לוה.

אמר רבינא: כגון שהיה לו משכון ונטלו הימנו הדיין בידיו והחזירו ללווה.

טִימֵּא אֶת הַטָּהוֹר — דְּאַגַּע בְּהוּ שֶׁרֶץ,

The Gemara asks: If he declared impure that which was pure, how did he do this with his own hands? The Gemara answers: Where he physically touched a dead creeping animal to them, thereby making them impure.

די גמרא פרעגט: אויב ער האט מטמא געווען דעם טהור, ווי אזוי האט ער דאס געטון מיט די אייגענע הענט? די גמרא ענטפערט: וואו ער האט פיזיש אנגערירט א שרץ אין זיי, און זיי דורך דעם מטמא געווען.

הגמרא שואלת: טימא את הטהור כיצד עשה זאת בידיו? דאגע בהו שרץ, שנגע בהם בשרץ וטימאם.

טִיהֵר אֶת הַטָּמֵא — שֶׁעֵירְבָן עִם פֵּירוֹתָיו.

And if he declared pure that which was impure, how did he cause direct damage? Where he mixed them, the impure fruits, with the owner's other pure fruits, thereby rendering the entire mixture impure and unusable.

און אויב ער האט מטהר געווען דעם טמא, ווי אזוי האט ער אנגעמאכט א דירעקטן היזק? וואו ער האט זיי אויסגעמישט, די טמא'נע פירות, מיט דעם בעל הבית'ס אנדערע טהור'ע פירות, און דורך דעם געמאכט די גאנצע תערובת טמא און אומנוצבאר.

טיהר את הטמא כיצד הזיק בידיו? שעירבן עם פירותיו הטהורים של הבעלים וטימא את כולם.

מַתְנִי׳ וּמַעֲשֶׂה בְּפָרָה שֶׁנִּיטְּלָה הָאֵם שֶׁלָּהּ, וְהֶאֱכִילָהּ רַבִּי טַרְפוֹן לִכְלָבִים,

MISHNAH: And there was an incident involving a cow whose womb was removed, and Rabbi Tarfon ruled that it was a treifah and fed it to the dogs.

מתניתין: און עס איז געווען א מעשה מיט א קו וואס איר מוטערשייד איז ארויסגענומען געווארן, און רבי טרפון האט זי געפסק'נט פאר א טרפה און געפיטערט פאר די הינט.

מתני׳ ומעשה בפרה שניטלה האם שלה, והאכילה רבי טרפון לכלבים מפני שחשב שהיא טרפה.

וּבָא מַעֲשֶׂה לִפְנֵי חֲכָמִים בְּיַבְנֶה, וְהִתִּירוּהָ.

And the incident came before the Sages in Yavneh, and they permitted it, ruling that an animal without a womb is not a treifah.

און די מעשה איז געקומען פאר די חכמים אין יבנה, און זיי האבן זי מתיר געווען, פסק'ענדיג אז א בהמה אן א מוטערשייד איז נישט קיין טרפה.

ובא מעשה לפני חכמים ביבנה, והתירוה, שאין חסרון הרחם עושה אותה טרפה.

וְאָמַר תּוֹדוֹס הָרוֹפֵא: אֵין פָּרָה וַחֲזִירָה יוֹצְאָה מֵאֲלֶכְּסַנְדְּרִיָּא שֶׁל מִצְרַיִם, שֶׁאֵין חוֹתְכִין הָאֵם שֶׁלָּהּ, בִּשְׁבִיל שֶׁלֹּא תֵּלֵד.

And Todos the doctor said: No cow or pig leaves Alexandria of Mitzrayim without them cutting out its womb, so that it will not give birth and allow others to breed their superior stock, and yet these animals live on.

און תודוס דער רופא האט געזאגט: קיין קו אדער חזיר גייט נישט ארויס פון אלכסנדריא של מצרים אן דעם וואס מען שניידט ארויס איר מוטערשייד, כדי זי זאל נישט געבוירן און לאזן אנדערע האדעווען זייערע גוטע מינים, און דאך לעבן די בהמות ווייטער.

ואמר תודוס הרופא: אין פרה וחזירה יוצאה מאלכסנדריא של מצרים, שאין חותכין האם שלה, בשביל שלא תלד, ואף על פי כן הן חיות.

אָמַר רַבִּי טַרְפוֹן: הָלְכָה חֲמוֹרְךָ טַרְפוֹן!

Upon hearing this, Rabbi Tarfon said: Your donkey is gone, Tarfon! He assumed he would have to sell his donkey to pay for the cow he mistakenly ordered to be thrown to the dogs.

הערנדיג דאס, האט רבי טרפון געזאגט: אנגעוואוירן דיין אייזל, טרפון! ער האט געמיינט אז ער וועט מוזן פארקויפן זיין אייזל צו באצאלן פאר דער קו וואס ער האט בטעות געהייסן ווארפן פאר די הינט.

כששמע זאת אמר רבי טרפון: הלכה חמורך טרפון! שחשב שיצטרך למכור את חמורו כדי לשלם לבעלים על הפרה שהורה להשליך לכלבים.

אָמַר לוֹ רַבִּי עֲקִיבָא: רַבִּי טַרְפוֹן, אַתָּה מוּמְחֶה לְבֵית דִּין, וְכׇל הַמּוּמְחֶה לְבֵית דִּין פָּטוּר מִלְּשַׁלֵּם.

Rabbi Akiva said to him: Rabbi Tarfon, you are an expert recognized by the court, and anyone who is an expert recognized by the court is exempt from paying.

האט רבי עקיבא צו אים געזאגט: רבי טרפון, דו ביסט א מומחה לבית דין, און יעדער מומחה לבית דין איז פטור מלשלם.

אמר לו רבי עקיבא: רבי טרפון, אתה מומחה לבית דין, וכל המומחה לבית דין פטור מלשלם.

גְּמָ׳ וְתִיפּוֹק לֵיהּ, דְּטָעָה בִּדְבַר מִשְׁנָה, וְטָעָה בִּדְבַר מִשְׁנָה חוֹזֵר!

GEMARA: But let him derive his exemption from the fact that he erred in a matter of Mishnah, since the halacha that a womb-less animal is kosher is an established law, and the rule is that if a judge erred in a matter of Mishnah, the decision is reversed and the owner can get his money back from the litigant, so the judge doesn't have to pay!

גמרא: אבער זאל ער דאס ארויסלערנען זיין פטור פון דעם אז ער האט זיך טועה געווען בדבר משנה, וויבאלד די הלכה אז א בהמה אן א מוטערשייד איז כשר איז א קלארע הלכה, און דער כלל איז אז אויב א דיין האט זיך טועה געווען בדבר משנה, איז דער דין חוזר און דער בעל הבית קען צוריקנעמען זיין געלט פונעם בעל דין, אויב אזוי דארף דער דיין דאך נישט באצאלן!

גמ׳ ותיפוק ליה, דטעה בדבר משנה, וטעה בדבר משנה חוזר, ואם כן הבעלים יכולים לקבל את דמיהם מהכלבים או מהמוכר, ואין הדיין צריך לשלם!

חֲדָא וְעוֹד קָאָמַר: חֲדָא — דְּטָעָה בִּדְבַר מִשְׁנָה חוֹזֵר,

The Gemara answers: Rabbi Akiva was saying "one thing and another" to reassure him: First, that since you erred in a matter of Mishnah, the decision is reversed and you are not liable,

די גמרא ענטפערט: רבי עקיבא האט אים געזאגט "חדא ועוד" צו בארואיגן אים: איינס, אז וויבאלד דו האסט זיך טועה געווען בדבר משנה איז דער דין חוזר און דו ביסט נישט חייב,

הגמרא משיבה: רבי עקיבא חדא ועוד קאמר: חדא — דטעה בדבר משנה חוזר ואינך חייב,

וְעוֹד — אִי נָמֵי בְּשִׁיקּוּל הַדַּעַת טָעִיתָה, מוּמְחֶה לְבֵית דִּין אַתָּה, וְכׇל הַמּוּמְחֶה לְבֵית דִּין פָּטוּר מִלְּשַׁלֵּם.

and furthermore, even if you had erred in the weighing of opinions where the decision cannot be reversed, you are an expert recognized by the court, and anyone who is an expert recognized by the court is exempt from paying.

און נאך מער — אפילו אויב דו וואלסט זיך טועה געווען בשיקול הדעת וואו דער דין איז נישט חוזר, ביסטו א מומחה לבית דין, און יעדער מומחה לבית דין איז פטור מלשלם.

ועוד — אי נמי בשיקול הדעת טעיתה שאין הדין חוזר, מכל מקום מומחה לבית דין אתה, וכל המומחה לבית דין פטור מלשלם.

מַתְנִי׳ הַנּוֹטֵל שָׂכָר לִהְיוֹת רוֹאֶה אֶת הַבְּכוֹרוֹת — אֵין שׁוֹחֲטִין עַל פִּיו, אֶלָּא אִם כֵּן הָיָה מוּמְחֶה.

MISHNAH: One who takes payment to examine firstborn animals to see if they have a blemish, we do not slaughter the animal based on his ruling, unless he was an expert as great as Ila in Yavneh, who was permitted to take payment.

מתניתין: דער וואס נעמט שכר צו זיין א רואה בכורות צו זען צי זיי האבן א מום, שחט מען נישט די בהמה על פי דיבורו, אלא אם כן ער איז געווען א מומחה אזוי גרויס ווי אילא אין יבנה, וואס פאר אים איז יא מותר געווען צו נעמען שכר.

מתני׳ הנוטל שכר להיות רואה את הבכורות — אין שוחטין על פיו, אלא אם כן היה מומחה גדול כאילא ביבנה, שהותר לו ליטול שכר.