דַּף יוֹמִי · בְּכוֹרוֹת · דַּף מ׳

בְּשׁוּשַׁן הַבִּירָה, אַחַת עַל קֶרֶן מִזְרָחִית צְפוֹנִית וְאַחַת עַל קֶרֶן מִזְרָחִית דְּרוֹמִית,

These cubit measures were kept in Shushan the Capital chamber, which was built above the eastern gate of the Temple Mount. One was placed on the northeastern corner, and one was placed on the southeastern corner of that chamber.

די דאזיגע איילן מאסן פלעגט מען האלטן אין שושן הבירה קאמער, וואס איז געווען געבויט איבער דעם מזרח טויער פון הר הבית. איינס איז געלעגן אויפן צפון מזרח ווינקל, און איינס איז געלעגן אויפן דרום מזרח ווינקל פון יענעם קאמער.

מדות אלו של אמה היו מונחות בשושן הבירה, שהיא עליה הבנויה על גבי שער המזרח של הר הבית. אחת היתה מונחת על קרן מזרחית צפונית, ואחת היתה מונחת על קרן מזרחית דרומית של אותה עליה.

שֶׁעַל קֶרֶן מִזְרָחִית צְפוֹנִית הָיְתָה יְתֵירָה עַל שֶׁל מֹשֶׁה חֲצִי אֶצְבַּע,

The one that was on the northeastern corner was longer than the standard cubit of Moshe, which was six handbreadths, by half a fingerbreadth.

די איינע וואס איז געווען אויפן צפון מזרח ווינקל איז געווען לענגער ווי די סטאנדארט אייל פון משה רבינו, וואס איז געווען זעקס טפחים, מיט א האלבן פינגער ברייט.

זו שעל קרן מזרחית צפונית היתה יתירה על אמת המדה של משה, שהיתה בת ששה טפחים, בשיעור של חצי אצבע.

וְשֶׁעַל קֶרֶן מִזְרָחִית דְּרוֹמִית הָיְתָה יְתֵירָה עָלֶיהָ חֲצִי אֶצְבַּע, נִמְצֵאת יְתֵירָה עַל שֶׁל מֹשֶׁה אֶצְבַּע.

And the one that was on the southeastern corner was longer than it, meaning longer than the northeastern one, by another half a fingerbreadth; thus, it turned out to be longer than the cubit of Moshe by a full fingerbreadth.

און די איינע וואס איז געווען אויפן דרום מזרח ווינקל איז געווען לענגער פון איר, דאס הייסט לענגער פון די צפון מזרח'דיגע, מיט נאך א האלבן פינגער ברייט; קומט אויס אז זי איז געווען לענגער פון די אייל פון משה מיט א גאנצן פינגער ברייט.

ושעל קרן מזרחית דרומית היתה יתירה עליה, כלומר שהיתה ארוכה מזו של קרן מזרחית צפונית, בשיעור של חצי אצבע; נמצאת אמה זו יתירה על של משה בשיעור אצבע שלמה.

וְלָמָה הָיוּ אַחַת גְּדוֹלָה וְאַחַת קְטַנָּה? (כשהיו) [שֶׁהָיוּ] אוּמָּנִין נוֹטְלִין בַּקְּטַנָּה, וּמַחְזִירִין בַּגְּדוֹלָה, שֶׁלֹּא יָבוֹאוּ לִידֵי מְעִילָה.

And why did the Sages say there should be two measures of a cubit, one large and one small? It was so that the Temple artisans would take their payment according to the work they did as measured by the small cubit, and return the value to the Temple by doing their work measured with the large cubit, so that they would not come to commit me'ilah, a misuse of consecrated property, by taking more payment than they deserved.

און פארקירעוועט וואס האבן די חכמים געזאגט אז עס זאל זיין צוויי מאסן פון אן אייל, איינס א גרויסע און איינס א קליינע? דאס איז געווען כדי אז די בית המקדש ארבעטער זאלן נעמען זייער באצאלונג לויט די ארבעט וואס זיי האבן געטאן געמאסטן מיט די קליינע אייל, און צוריקגעבן די ווערט צום בית המקדש דורך דעם וואס זיי האבן געטאן זייער ארבעט געמאסטן מיט די גרויסע אייל, כדי אז זיי זאלן נישט צוקומען צו אן איסור פון מעילה, אויסצונוצן הקדש זאכן שלא כדין, דורך נעמען מער באצאלונג וויפיל עס קומט זיי.

ולמה אמרו חכמים שיהיו שתי מדות של אמה, אחת גדולה ואחת קטנה? כדי שהיו אומנין של ההקדש נוטלין את שכרם לפי המלאכה שעשו כשהיא נמדדת בקטנה, ומחזירין את שווי המלאכה לבית המקדש כשהיא נמדדת בגדולה, שלא יבואו לידי מעילה בקדשים על ידי שיקחו שכר יתר ממה שמגיע להם.

תַּרְתֵּי לְמָה לִי?

The Gemara asks: Why do I need two large cubits, the one that was half a fingerbreadth larger than Moshe's cubit, and the other that was a full fingerbreadth larger?

די גמרא פרעגט: צוויי גרויסע איילן פאר וואס דארף איך? די איינע וואס איז געווען א האלבן פינגער גרעסער פון משה'ס אייל, און די אנדערע וואס איז געווען א גאנצן פינגער גרעסער?

הגמרא שואלת: תרתי אמות גדולות למה לי? למה הוצרכו גם לאמה היתירה חצי אצבע וגם לאמה היתירה אצבע שלמה?

חֲדָא — דְּכַסְפָּא וְזַהֲבָא, וַחֲדָא — דְּבִנְיָינָא.

The Gemara answers: One, the shorter of the two, was for measuring silver and gold vessels, so the artisans would not lose too much on these precious metals. And the other one, the larger, was for the stone and wood building structures.

די גמרא ענטפערט: איינס, די קלענערע פון די צוויי, איז געווען פאר מעסטן זילבער און גאלד כלים, כדי די ארבעטער זאלן נישט דערלייגן צו פיל אויף די טייערע מעטאלן. און די אנדערע איינס, די גרעסערע, איז געווען פארן בנין פון שטיין און האלץ.

הגמרא משיבה: חדא, הקצרה מבין השתיים, היתה דכספא ודהבא, למדוד בה כלי כסף וזהב, כדי שלא יפסידו האומנים יותר מדי במתכות יקרות אלו. וחדא, הגדולה יותר, היתה דבניינא, למדידת בניין האבנים והעצים.

רַב נַחְמָן בַּר יִצְחָק, וְאִי תֵּימָא רַב הוּנָא בַּר נָתָן, לְאוֹתָהּ שֶׁשָּׁנִינוּ: שֶׁיֵּשׁ בָּשָׂר בֵּין חוּלְיָא לְחוּלְיָא מְלֹא אֶצְבַּע.

Rav Nachman bar Yitzchak, and some say Rav Huna bar Natan, said: This baraita, which defines a fingerbreadth as one-fourth of a handbreadth, refers to that which we learned in our Mishnah regarding the blemishes of a firstborn animal: Where there is flesh between one joint and another joint of the tail to the extent of a full fingerbreadth. That measure of a fingerbreadth is one-fourth of an average handbreadth.

רב נחמן בר יצחק, ואיתימא רב הונא בר נתן, האבן געזאגט: די דאזיגע ברייתא, וואס דעפינירט א פינגער ברייט אלס א פערטל פון א טפח, באציט זיך צו דעם וואס מיר האבן געלערנט אין אונזער משנה וועגן די מומים פון א בכור בהמה: וואו עס איז דא פלייש צווישן איין גליד און דעם אנדערן גליד פון דעם עק אין א מאס פון א פולן פינגער ברייט. יענע מאס פון א פינגער ברייט איז א פערטל פון א דורכשניטליכן טפח.

רב נחמן בר יצחק, ואי תימא רב הונא בר נתן, אמר: ברייתא זו, המגדירה אצבע כאחד מחלקי הטפח, מתייחסת לאותה ששנינו במשנתנו לגבי מומי בכור: שיש בשר בין חוליא לחוליא של הזנב בשיעור מלא אצבע. ושיעור אצבע זה הוא רבע מטפח בינוני.

מַתְנִי׳ אֵין לוֹ בֵּיצִים, אוֹ אֵין לוֹ אֶלָּא בֵּיצָה אַחַת.

MISHNAH: A firstborn animal is considered blemished and may be slaughtered if it has no testicles, or if it has only one testicle.

מתניתין: א בכור בהמה ווערט פארעכנט אלס בעל מום און מען מעג אים שעכטן אויב ער האט נישט קיין אייער, אדער אויב ער האט נישט נאר איין איי.

מתני׳ בכור בהמה נחשב כבעל מום ומותר לשוחטו אם אין לו ביצים, או אם אין לו אלא ביצה אחת.

רַבִּי יִשְׁמָעֵאל אוֹמֵר: אִם יֵשׁ לוֹ שְׁנֵי כִּיסִין — יֵשׁ לוֹ שְׁתֵּי בֵּיצִים, אֵין לוֹ שְׁנֵי כִּיסִין — אֵין לוֹ אֶלָּא בֵּיצָה אַחַת.

Rabbi Yishmael says: If it has two scrotal sacs, we assume it has two testicles; but if it does not have two sacs, we assume it has only one testicle and is blemished.

רבי ישמעאל אומר: אויב ער האט צוויי כיסים, דאס הייסט צוויי זעקלעך פאר די אייער, לייגן מיר פארשטיין אז ער האט צוויי אייער; אבער אויב ער האט נישט צוויי כיסים, לייגן מיר פארשטיין אז ער האט נישט נאר איין איי און ער איז א בעל מום.

רבי ישמעאל אומר: אם יש לו שני כיסין של עור האשכים, אנו מניחים שיש לו שתי ביצים; אבל אם אין לו שני כיסין, אנו מניחים שאין לו אלא ביצה אחת והרי הוא בעל מום.

רַבִּי עֲקִיבָא אוֹמֵר: מוֹשִׁיבוֹ עַל עַכּוּזוֹ וּמְמַעֵךְ, אִם יֵשׁ בֵּיצָה — סוֹפָהּ לָצֵאת.

Rabbi Akiva says: The matter can be clarified. One seats the animal on its rump and mashes the sac; if there is a second testicle hidden inside, it is ultimately going to emerge.

רבי עקיבא אומר: מען קען די זאך מברר זיין. מען זעצט אים אויף זיין הינטערשטן און מען קוועטשט דעם כיס; אויב עס איז דא אן איי באהאלטן אינעווייניג, וועט עס צום סוף ארויסקומען.

רבי עקיבא אומר: אפשר לברר את הדבר. מושיבו את הבכור על עכוזו וממעך את הכיס; אם יש ביצה שניה חבויה בפנים, סופה לצאת לחוץ על ידי המיעוך.

מַעֲשֶׂה שֶׁמִּיעֵךְ וְלֹא יָצָא, נִשְׁחֲטָה וְנִמְצֵאת דְּבוּקָה בַּכְּסָלִים, וְהִתִּיר רַבִּי עֲקִיבָא וְאָסַר רַבִּי יוֹחָנָן בֶּן נוּרִי.

There was an incident where a kohen mashed the sac and the testicle did not emerge, so they assumed it was blemished. But after it was slaughtered, the second testicle was found attached to the loins. And Rabbi Akiva permitted the meat to be eaten, because the testicle had not emerged normally, making it a blemish, while Rabbi Yochanan ben Nuri prohibited it, holding that since it had two testicles, it was unblemished and slaughtered outside the Beis HaMikdash.

עס איז געווען א מעשה וואס א כהן האט געקוועטשט און דאס איי איז נישט ארויס, האבן זיי אנגענומען אז ער איז א בעל מום. אבער נאכדעם וואס זי איז געשחטן געווארן, איז דאס צווייטע איי געפונען געווארן צוגעקלעפט צו די כסלים, די לענדן. און רבי עקיבא האט מתיר געווען דאס פלייש צו עסן, ווייל דאס איי איז נישט ארויס נארמאל, וואס דאס מאכט עס פאר א מום, און רבי יוחנן בן נורי האט אסור געווען, האלטנדיג אז וויבאלד ער האט געהאט צוויי אייער איז ער געווען תמים און ער איז געשחטן געווארן מחוץ לבית המקדש.

ומספרת המשנה: מעשה שמיעך הכהן את הכיס ולא יצא, וחשבו שהוא בעל מום. אך לאחר שנשחטה הבהמה, ונמצאת הביצה השניה כשהיא דבוקה בכסלים בפנים. והתיר רבי עקיבא את הבשר באכילה, משום שהביצה לא יצאה כדרכה והרי זה מום, ואסר רבי יוחנן בן נורי, שסבר שמאחר שיש לו שתי ביצים אינו בעל מום ונמצא שנשחט קדשים בחוץ.

גְּמָ׳ הַשְׁתָּא אֵין לוֹ אֶלָּא בֵּיצָה אַחַת אָמְרַתְּ הָוֵי מוּמָא, אֵין לוֹ כְּלָל מִיבַּעְיָא?

GEMARA: The Gemara asks: Now, since you said that if it has only one testicle it is a blemish, is it necessary to state that if it has none at all it is a blemish? That is obvious!

גמרא: די גמרא פרעגט: יעצט, וויבאלד דו זאגסט אז אויב ער האט נישט נאר איין איי איז עס א מום, דארף מען נאך זאגן אז אויב ער האט גארנישט איז עס א מום? דאס איז דאך פשוט!

גמ׳ הגמרא שואלת: השתא, מאחר שאין לו אלא ביצה אחת אמרת הוי מומא, אין לו כלל מיבעיא? הרי זה פשוט וברור!

חַסּוֹרֵי מִיחַסְּרָא וְהָכִי קָתָנֵי: אֵין לוֹ שְׁתֵּי בֵּיצִים בִּשְׁתֵּי כִּיסִין אֶלָּא בְּכִיס אֶחָד, אִי נָמֵי שְׁתֵּי כִּיסִין וּבֵיצָה אַחַת — הֲרֵי זֶה מוּם.

The Gemara answers: The Mishnah is incomplete, and this is what it is teaching: If it does not have two testicles in two sacs, but rather they are both in one sac, or alternatively, if it has two sacs and only one testicle, behold, this is a blemish.

די גמרא ענטפערט: די משנה איז חסור מחסרא, און אזוי לערנט זי: אויב ער האט נישט צוויי אייער אין צוויי כיסים, נאר אין איין כיס זענען ביידע, אדער אויך אויב ער האט צוויי כיסים און איין איי, הרי זה מום.

הגמרא משיבה: המשנה חסורי מיחסרא והכי קתני: אם אין לו שתי ביצים בשתי כיסין אלא בכיס אחד, אי נמי אם יש לו שתי כיסין וביצה אחת — הרי זה מום.

רַבִּי יִשְׁמָעֵאל אוֹמֵר: יֵשׁ לוֹ שְׁתֵּי כִּיסִים — בְּיָדוּעַ שֶׁיֵּשׁ לוֹ שְׁתֵּי בֵּיצִים, אֵין לוֹ אֶלָּא כִּיס אֶחָד — כְּמִי שֶׁאֵין לוֹ אֶלָּא בֵּיצָה אַחַת דָּמֵי,

And this is how the rest of the Mishnah should be understood: Rabbi Yishmael says: If it has two sacs, it is known that it has two testicles, and it is unblemished. But if it has only one sac, it is considered like one that has only one testicle, and it is blemished.

און אזוי דארף מען פארשטיין דעם המשך פון די משנה: רבי ישמעאל אומר: אויב ער האט צוויי כיסים, איז קלאר באוואוסט אז ער האט צוויי אייער, און ער איז תמים. אבער אויב ער האט נישט נאר איין כיס, איז ער גערעכנט ווי איינער וואס האט נישט נאר איין איי, און ער איז א בעל מום.

וכך יש להבין את המשך המשנה: רבי ישמעאל אומר: יש לו שתי כיסים — בידוע שיש לו שתי ביצים והוא תמים, אין לו אלא כיס אחד — כמי שאין לו אלא ביצה אחת דמי והוא בעל מום.

וַאֲתָא רַבִּי עֲקִיבָא לְמֵימַר: בְּיָדוּעַ לָא אָמְרִינַן, אֶלָּא מוֹשִׁיבוֹ עַל עַכּוּזוֹ וּמְמַעֵךְ, אִם יֵשׁ בֵּיצָה סוֹפוֹ לָצֵאת.

And Rabbi Akiva comes to say: We do not say that it is known just from the sacs. Rather, one seats it on its rump and mashes the sac; if there is a testicle, it is ultimately going to emerge.

און רבי עקיבא קומט זאגן: מיר זאגן נישט אז עס איז באוואוסט בלויז פון די כיסים. נאר, מען זעצט אים אויף זיין הינטערשטן און מען קוועטשט דעם כיס; אויב עס איז דא אן איי, וועט עס צום סוף ארויסקומען.

ואתא רבי עקיבא למימר: בידוע לא אמרינן, שאין לסמוך על מראה הכיסים בלבד. אלא מושיבו על עכוזו וממעך, אם יש ביצה סופו לצאת.

וּמַעֲשֶׂה שֶׁמִּיעֵךְ וְלֹא יָצָא וְכוּ׳.

And the Mishnah concluded: There was an incident where he mashed and it did not emerge, etc.

און די משנה האט אויסגעפירט: ומעשה שמיעך ולא יצא וכו׳.

והמשנה סיימה: ומעשה שמיעך ולא יצא וכו׳.

תַּנְיָא, אָמַר רַבִּי יוֹסֵי: מַעֲשֶׂה בְּפָירָן שֶׁל בֵּית מְנַחֵם, שֶׁמִּיעֵךְ וְלֹא יָצָאת, וְנִשְׁחֲטָה וְנִמְצֵאת דְּבוּקָה בַּכְּסָלִים, וְהִתִּיר רַבִּי עֲקִיבָא, וְאָסַר רַבִּי יוֹחָנָן בֶּן נוּרִי.

It is taught in a braisa: Rabbi Yosei said: There was an incident in Piran of Beit Menahem, where a kohen mashed the sac and the testicle did not emerge, and the animal was slaughtered and the testicle was found attached to the loins. And Rabbi Akiva permitted the meat, and Rabbi Yochanan ben Nuri prohibited it.

תניא אין א ברייתא, אמר רבי יוסי: מעשה בפירין של בית מנחם, וואס א כהן האט געקוועטשט און דאס איי איז נישט ארויס, און די בהמה איז געשחטן געווארן און דאס איי איז געפונען געווארן צוגעקלעפט צו די כסלים. און רבי עקיבא האט מתיר געווען דאס פלייש, ורבי יוחנן בן נורי האט אסור געווען.

תניא, אמר רבי יוסי: מעשה בפירן של בית מנחם, שמיעך הכהן את הכיס ולא יצאת הביצה, ונשחטה ונמצאת דבוקה בכסלים, והתיר רבי עקיבא, ואסר רבי יוחנן בן נורי.

אָמַר לוֹ רַבִּי עֲקִיבָא לְרַבִּי יוֹחָנָן בֶּן נוּרִי: עַד מָתַי אַתָּה מְכַלֶּה מָמוֹנָן שֶׁל יִשְׂרָאֵל!

Rabbi Akiva said to Rabbi Yochanan ben Nuri: Until when will you destroy the property of the Jewish people by declaring these animals forbidden to be eaten?

אמר לו רבי עקיבא לרבי יוחנן בן נורי: ביז ווען וועסטו פארניכטן דאס געלט פון אידן דורך אסר'ן די דאזיגע בהמות צו עסן!

אמר לו רבי עקיבא לרבי יוחנן בן נורי: עד מתי אתה מכלה ממונן של ישראל בכך שאתה אוסר בהמות אלו באכילה!

אָמַר לוֹ רַבִּי יוֹחָנָן בֶּן נוּרִי לְרַבִּי עֲקִיבָא: עַד מָתַי אַתָּה מַאֲכִיל יִשְׂרָאֵל נְבֵילוֹת!

Rabbi Yochanan ben Nuri said to Rabbi Akiva: Until when will you feed the Jewish people nevelos, unslaughtered carcasses!

אמר לו רבי יוחנן בן נורי לרבי עקיבא: ביז ווען וועסטו מאכיל זיין פאר אידן נבילות!

אמר לו רבי יוחנן בן נורי לרבי עקיבא: עד מתי אתה מאכיל ישראל נבילות!

לָאו מִישְׁחָט שַׁחְטֵיהּ?

The Gemara asks: Was it not properly slaughtered? How could Rabbi Yochanan ben Nuri call it a nevelah?

די גמרא פרעגט: האט מען עס דען נישט געשחטן כדת וכדין? וויאזוי קען רבי יוחנן בן נורי דאס רופן א נבילה?

הגמרא תמהה: לאו מישחט שחטיה? הרי הבהמה נשחטה כראוי, וכיצד קרא לה רבי יוחנן בן נורי נבילה?

אֶלָּא: טְרֵיפוֹת.

The Gemara answers: Rather, he meant to say: Until when will you feed them treifos, animals with a fatal defect?

די גמרא ענטפערט: נאר ער האט געמיינט צו זאגן: ביז ווען וועסטו זיי מאכיל זיין טריפות, בהמות מיט א טריפה דורכפאל?

הגמרא משיבה: אלא, כך התכוון לומר: עד מתי אתה מאכילם טריפות.

לָא אִיסּוּר טְרֵיפוֹת הוּא?!

The Gemara challenges: But is it not a prohibition of treifos? A missing testicle is not a treifah defect!

די גמרא פרעגט ווייטער: אבער איז עס דען אן איסור פון טריפות?! א פעלנדע איי איז דאך נישט קיין טריפה דורכפאל!

הגמרא מקשה: וכי לא איסור טריפות הוא?! הרי חסרון ביצה אינו מטריף את הבהמה!

אֶלָּא: עַד מָתַי אַתָּה מַאֲכִיל יִשְׂרָאֵל קָדָשִׁים בַּחוּץ!

Rather, this is what he meant: Until when will you feed the Jewish people kodashim, sacrificial meat, slaughtered outside the Temple courtyard! Since he held it was unblemished, it remained a holy offering that could not be eaten as chullin.

נאר דאס האט ער געמיינט: ביז ווען וועסטו מאכיל זיין פאר אידן קדשים וואס זענען געשחטן געווארן אינדרויסן פון עזרה! וויבאלד ער האט געהאלטן אז זי איז תמימה, איז זי געבליבן א קדשים בהמה וואס מען טאר נישט עסן אלס חולין.

אלא, כך אמר לו: עד מתי אתה מאכיל ישראל קדשים בחוץ! שהרי לשיטתו הבהמה תמימה היא, ואסור לשוחטה ולאוכלה כחולין מחוץ לעזרה.

מַתְנִי׳ בַּעַל חָמֵשׁ רַגְלַיִם, אוֹ שֶׁאֵאין לוֹ אֶלָּא שָׁלֹשׁ, וְשֶׁרַגְלָיו קְלוּטוֹת כְּשֶׁל חֲמוֹר, וְהַשָּׁחוּל וְהַכָּסוּל.

MISHNAH: An animal with five legs, or one that has only three, or one whose hooves are closed like those of a donkey, and the shachul, and the kasul are all blemished and may be slaughtered.

מתניתין: א בהמה וואס האט פינף פיס, אדער אז זי האט נישט נאר דריי, אדער אז אירע פיס זענען פארמאכט ווי די פון אן אייזל, והשחול והכסול זענען אלע בעלי מומים און מען מעג זיי שעכטן.

מתני׳ בהמה בעל חמש רגלים, או שאין לו אלא שלש, ושרגליו קלוטות כשל חמור, והשחול והכסול, כל אלו נחשבים בעלי מום ומותר לשוחטם.

אֵיזֶהוּ שָׁחוּל? שֶׁנִּשְׁמְטָה יְרֵיכוֹ. וְכָסוּל? שֶׁאַחַת מִירֵיכוֹתָיו גְּבוֹהוֹת.

What is a shachul? One whose thighbone was dislocated. And what is a kasul? One where one of its thighs is higher than the other.

איזהו שחול? איינער וואס זיין קולא-ביין איז ארויס פון פלאץ. וכסול? איינער וואס איינע פון זיינע קולא-ביינער איז העכער ווי די אנדערע.

איזהו שחול? שנשמטה יריכו ממקומה. וכסול? שאחת מיריכותיו גבוהות מחברתה.

גְּמָ׳ אָמַר רַב הוּנָא: לֹא שָׁנוּ אֶלָּא שֶׁחָסֵר וְיָתֵר בַּיָּד, אֲבָל בָּרֶגֶל — טְרֵפָה נָמֵי הָוֵי, דְּכֹל יָתֵיר כְּנָטוּל דָּמֵי.

GEMARA: Rav Huna said: They only taught that an extra or missing leg is merely a blemish where it is missing or extra on the foreleg. But on the hind leg, it is also a treifah, because any extra limb is considered like a removed limb, and an animal whose hind leg is removed is a treifah.

גמרא: אמר רב הונא: זיי האבן נאר געלערנט אז אן איבעריגע אדער פעלנדע פוס איז בלויז א מום וואו עס פעלט אדער איז איבעריג אויף דער האנט, דאס הייסט די פארדערשטע פוס. אבער אויף דער פוס, די הינטערשטע פוס, איז עס אויך א טריפה, ווייל יעדער איבעריגער גליד איז גערעכנט ווי אן אפגעשניטענער גליד, און א בהמה וואס איר הינטערשטע פוס איז אפגעשניטן איז א טריפה.

גמ׳ אמר רב הונא: לא שנו שרגל יתירה או חסרה היא רק מום אלא שחסר ויתר ביד, כלומר ברגל הקדמית. אבל ברגל האחורית — טרפה נמי הוי, דכל יתיר כנטול דמי, ובהמה שנטלה רגלה האחורית הרי היא טרפה.

אָמַר רַב פָּפָּא: לָא תֵּימָא דַּעֲגִילָן וְלָא סְדִיקָן, אֶלָּא כֵּיוָן דַּעֲגִילָן, אַף עַל גַּב דִּסְדִיקָן.

Rav Pappa said: Do not say that it is a blemish only where they are round and not split at all. Rather, once they are round, even though they are split, it is still a blemish.

אמר רב פפא: זאג נישט אז עס איז א מום נאר וואו זיי זענען רונד און נישט געשפאלטן בכלל. נאר, וויבאלד זיי זענען רונד, אפילו אויב זיי זענען געשפאלטן, איז עס נאך אלס א מום.

אמר רב פפא: לא תימא דעגילן ולא סדיקן, שרק אם הפרסות עגולות לגמרי ואינן סדוקות כלל הוי מום. אלא כיון דעגילן, אף על גב דסדיקן, הרי זה מום.

וְהַשָּׁחוּל וְהַכָּסוּל וְכוּ׳. תָּנוּ רַבָּנַן: אֵיזֶהוּ כָּסוּל וְאֵיזֶהוּ שָׁחוּל?

The Mishnah taught: And the shachul and the kasul, etc. The Rabbis taught in a braisa: What is the kasul and what is the shachul?

די משנה האט געלערנט: והשחול והכסול וכו׳. תנו רבנן אין א ברייתא: איזהו כסול ואיזהו שחול?

שנינו במשנה: והשחול והכסול וכו׳. תנו רבנן: איזהו כסול ואיזהו שחול?

שָׁחוּל — שֶׁנִּשְׁמְטָה יְרֵיכוֹ, כָּסוּל — שֶׁרַגְלוֹ אֶחָד בְּתוֹךְ הַכֶּסֶל, וְרַגְלוֹ אֶחָד עַל גַּבֵּי הַכֶּסֶל.

The shachul is one whose thighbone was dislocated. The kasul is one where one of its legs is inside the loin, and its other leg is on top of the loin.

שחול איז איינער וואס זיין קולא-ביין איז ארויס פון פלאץ. כסול איז איינער וואס זיין איין פוס איז אינעווייניג אין דעם לענד, און זיין אנדערע פוס איז אויף דעם לענד.

שחול — שנשמטה יריכו. כסול — שרגלו אחד בתוך הכסל, ורגלו אחד על גבי הכסל.

תָּנָא: הַשָּׂרוּעַ וְהַקָּלוּט — שָׂרוּעַ שֶׁנִּשְׁתַּרְבֵּב לוֹ יְרֵיכוֹ, קָלוּט — שֶׁרַגְלָיו קְלוּטוֹת כְּשֶׁל חֲמוֹר וּכְשֶׁל סוּס.

A Tanna taught: The sarua and the kalut. A sarua is one whose thigh is elongated. A kalut is one whose hooves are closed like those of a donkey or a horse.

א תנא האט געלערנט: השרוע והקלוט. שרוע איז איינער וואס זיין קולא-ביין איז פארלענגערט. קלוט איז איינער וואס זיינע פיס זענען פארמאכט ווי די פון אן אייזל אדער ווי די פון א פערד.

תנא תנא: השרוע והקלוט — שרוע שנשתרבב לו יריכו, קלוט — שרגליו קלוטות כשל חמור וכשל סוס.

מַתְנִי׳ נִשְׁבַּר עֶצֶם יָדוֹ וְעֶצֶם רַגְלוֹ, אַף עַל פִּי שֶׁאֵינוֹ נִיכָּר.

MISHNAH: If the bone of its foreleg or the bone of its hind leg was broken, even though it is not noticeable, it is a blemish.

מתניתין: אויב עס האט זיך געבראכן דאס ביין פון זיין האנט אדער דאס ביין פון זיין פוס, אפילו אויב עס איז נישט ניקער, איז עס א מום.

מתני׳ אם נשבר עצם ידו ועצם רגלו, אף על פי שאינו ניכר השבר בגלוי, הרי זה מום.

מוּמִין אֵלּוּ מָנָה אִילָא בְּיַבְנֶה, וְהוֹדוּ לוֹ חֲכָמִים.

These blemishes were enumerated by Ila in Yavneh, and the Sages agreed with him.

די דאזיגע מומים האט אילא אויסגערעכנט אין יבנה, און די חכמים האבן אים צוגעשטימט.

מומין אלו מנה אילא ביבנה, והודו לו חכמים.

וְעוֹד שְׁלֹשָׁה הוֹסִיף, אָמְרוּ לוֹ: לֹא שָׁמַעְנוּ אֶת אֵלּוּ.

And he added three more cases, but they said to him: We have not heard a tradition regarding these.

און נאך דריי האט ער צוגעלייגט, אבער זיי האבן אים געזאגט: מיר האבן נישט געהערט א קבלה אויף די דאזיגע.

ועוד שלשה הוסיף אילא, אך אמרו לו: לא שמענו את אלו מרבותינו.

שֶׁגַּלְגַּל עֵינוֹ עָגוֹל כְּשֶׁל אָדָם, וּפִיו דּוֹמֶה כְּשֶׁל חֲזִיר, וְשֶׁנִּיטַּל רוֹב הַמְדַבֵּר בִּלְשׁוֹנוֹ.

The three cases are: An animal whose eyeball is round like that of a human, and its mouth resembles that of a pig, and one whose tongue has lost most of its speaking part.

די דריי פעלער זענען: א בהמה וואס איר אויגנאפפל איז רונד ווי פון א מענטש, און איר מויל ענדלט צו א חזיר, און איינער וואס דער רוב פון דעם רעדנדיגן טייל פון זיין צונג איז אוועקגענומען געווארן.

ואלו השלושה: בהמה שגלגל עינו עגול כשל אדם, ופיו דומה כשל חזיר, ושניטל רוב המדבר בלשונו.

בֵּית דִּין שֶׁל אַחֲרֵיהֶן אָמְרוּ: הֲרֵי זֶה מוּם.

However, the court that came after them said: Behold, this is a blemish.

אבער, דער בית דין וואס איז געווען נאך זיי האבן געזאגט: הרי זה מום.

אולם, בית דין של אחריהן אמרו: הרי זה מום.

גְּמָ׳ אֵינוֹ נִיכָּר, מִי קָא הָוֵי מוּמָא?

GEMARA: The Gemara asks: If a break is not noticeable, does it indeed constitute a blemish? A blemish must be visible!

גמרא: די גמרא פרעגט: אויב א בראך איז נישט ניקער, איז עס דען יא א מום? א מום דארף דאך זיין זעקבאר!

גמ׳ הגמרא שואלת: אם השבר אינו ניכר, מי קא הוי מומא? והלא מום צריך להיות גלוי לעין!

אָמַר רַב פָּפָּא: אֵינוֹ נִיכָּר מֵחֲמַת עַצְמוֹ, אֲבָל נִיכָּר מֵחֲמַת מְלָאכָה.

Rav Pappa said: It is not noticeable on its own when the animal is standing, but it is noticeable when it does work, as it limps.

אמר רב פפא: עס איז נישט ניקער מצד זיך אליין ווען די בהמה שטייט, אבער עס איז ניקער מצד מלאכה, ווייל זי הינקט ווען זי ארבעט.

אמר רב פפא: אינו ניכר מחמת עצמו כשהבהמה עומדת, אבל ניכר מחמת מלאכה, שהיא צולעת בשעה שהיא מהלכת.

מוּמִין אֵלּוּ מָנָה וְכוּ׳. לְמֵימְרָא דְּלָאו הַיְינוּ אוֹרְחֵיהּ?

The Mishnah taught: These blemishes were enumerated, etc., including an eyeball round like a human's. The Gemara asks: Is this to say that this is not its normal way for an animal to have a round eyeball?

די משנה האט געלערנט: מומין אלו מנה וכו׳, אריינגערעכנט אן אויגנאפפל רונד ווי א מענטש'ס. די גמרא פרעגט: איז דאס צו זאגן אז דאס איז נישט איר וועג פאר א בהמה צו האבן א רונדן אויגנאפפל?

שנינו במשנה: מומין אלו מנה וכו׳, ובכללם עין עגולה כשל אדם. הגמרא שואלת: למימרא דלאו היינו אורחיה של בהמה שיהיה גלגל עינה עגול?

וּרְמִינְהוּ: הַמַּפֶּלֶת מִין בְּהֵמָה וְחַיָּה וָעוֹף, בֵּין טְמֵאִין בֵּין טְהוֹרִין, אִם זָכָר תֵּשֵׁב לְזָכָר. אִם נְקֵבָה — תֵּשֵׁב לִנְקֵבָה, אֵינוֹ יָדוּעַ — תֵּשֵׁב לְזָכָר וְלִנְקֵבָה, דִּבְרֵי רַבִּי מֵאִיר.

But they raised a contradiction from a Mishnah in Niddah: One who discharges the form of a beast, wild animal, or bird, whether impure or pure, if it is male she must observe the impurity and purity periods for a male, and if it is female she must observe them for a female, and if it is not known she must observe the stringencies of both a male and a female; these are the words of Rabbi Meir.

און מיר פרעגן א קשיא פון א משנה אין נדה: די וואס ווארפט ארויס א מין בהמה, חיה אדער עוף, בין טמאים בין טהורים, אויב עס איז א זכר זיצט זי פאר א זכר. אויב עס איז א נקבה זיצט זי פאר א נקבה, און אויב עס איז נישט באקאנט זיצט זי פאר א זכר און פאר א נקבה; דאס זענען די ווערטער פון רבי מאיר.

ורמינהו ממה ששנינו במסכת נידה: המפלת מין בהמה וחיה ועוף, בין טמאין בין טהורין, אם זכר תשב לזכר. אם נקבה — תשב לנקבה, אינו ידוע — תשב לזכר ולנקבה, דברי רבי מאיר.

וְאָמַר רַבָּה בַּר בַּר חָנָה אָמַר רַבִּי יוֹחָנָן: מַאי טַעְמֵיהּ דְּרַבִּי מֵאִיר? הוֹאִיל וְגַלְגַּל עֵינוֹ עָגוֹל כְּשֶׁל אָדָם!

And Rabba bar bar Chana said in the name of Rabbi Yochanan: What is the reason of Rabbi Meir? Since its eyeball is round like that of a human, it is considered a human fetus! This implies that all animals normally have round eyeballs like humans!

ואמר רבה בר בר חנה אמר רבי יוחנן: וואס איז דער טעם פון רבי מאיר? וויבאלד איר אויגנאפפל איז רונד ווי פון א מענטש, ווערט עס פארעכנט אלס א מענטשליכער עובר! דאס אימפליצירט אז אלע בהמות האבן נארמאל רונדע אויגנאפפלען ווי מענטשן!

ואמר רבה בר בר חנה אמר רבי יוחנן: מאי טעמיה דרבי מאיר? הואיל וגלגל עינו עגול כשל אדם, הרי הוא נחשב כוולד אדם! משמע שכל הבהמות עיניהן עגולות כשל אדם!

אָמַר רַב יוֹסֵף: לָא קַשְׁיָא, הָא בְּאוּכָּמָא, הָא בְּחִיוָּורָא.

Rav Yosef said: This is not difficult. This case, where it is a blemish, refers to the black part of the eye, which is normally oval in animals but here is round like a human's. That case, where they are similar, refers to the white part of the eye, which is round in both.

אמר רב יוסף: עס איז נישט קיין קשיא. דא אין אונזער משנה וואס זאגט עס איז א מום, באציט זיך עס צום שווארצן טייל פון דעם אויג, וואס איז נארמאל לענגלעך ביי בהמות אבער דא איז עס רונד ווי א מענטש'ס. דארט אין נדה וואס זאגט זיי זענען ענדליך, באציט זיך עס צום ווייסן טייל פון דעם אויג, וואס איז רונד ביי обоידע.

אמר רב יוסף: לא קשיא, הא באוכמא, הא בחיורא. המשנה אצלנו, שזהו מום, מדברת באוכמא, כלומר בחלק השחור של העין, שאינו עגול בבהמה אלא מוארך, וכאן הוא עגול כשל אדם. ואילו המשנה בנידה מדברת בחיורא, בחלק הלבן של העין, שהוא עגול גם בבהמה וגם באדם.

וּפִיו דּוֹמֶה כְּשֶׁל חֲזִיר. אָמַר רַב פָּפָּא: לָא תֵּימָא דִּשְׁפִיד וּפְרִוס, אֶלָּא כֵּיוָן דִּפְרִוס אַף עַל גַּב דְּלָא שְׁפִיד.

The Mishnah taught: And its mouth resembles that of a pig. Rav Pappa said: Do not say that it is a blemish only where it is pointed and split like a pig's mouth. Rather, once it is split, even though it is not pointed, it is a blemish.

די משנה האט געלערנט: ופיו דומה כשל חזיר. אמר רב פפא: זאג נישט אז עס איז א מום נאר וואו עס איז שפיציג און געשפאלטן ווי א חזיר'ס מויל. נאר, וויבאלד עס איז געשפאלטן, אפילו אויב עס איז נישט שפיציג, איז עס א מום.

שנינו במשנה: ופיו דומה כשל חזיר. אמר רב פפא: לא תימא דשפיד ופרוס, שרק אם פיו חד וגם סדוק כשל חזיר הוי מום. אלא כיון דפרוס אף על גב דלא שפיד, הרי זה מום.

וְשֶׁנִּיטַּל רוֹב הַמְדַבֵּר שֶׁבִּלְשׁוֹנוֹ. מַתְנִיתִין מַנִּי? רַבִּי יְהוּדָה הִיא, דְּתַנְיָא: וְאֶת שֶׁנִּיטַּל רוֹב הַלָּשׁוֹן, רַבִּי יְהוּדָה אוֹמֵר: רוֹב הַמְדַבֵּר שֶׁל לְשׁוֹנוֹ.

The Mishnah taught: And one whose tongue has lost most of its speaking part. Whose Mishnah is this? It is Rabbi Yehudah, as it is taught in a braisa: And one whose tongue has lost most of its tongue, Rabbi Yehudah says: Most of the speaking part of its tongue.

די משנה האט געלערנט: ושניטל רוב המדבר שבלשונו. וועמענס משנה איז דאס? עס איז רבי יהודה, ווי עס איז געלערנט אין א ברייתא: און איינער וואס דער רוב פון זיין צונג איז אוועקגענומען געווארן, רבי יהודה אומר: דער רוב פון דעם רעדנדיגן טייל פון זיין צונג.

שנינו במשנה: ושניטל רוב המדבר שבלשונו. מתניתין מני? רבי יהודה היא, דתניא: ואת שניטל רוב הלשון, רבי יהודה אומר: רוב המדבר של לשונו.

מַתְנִי׳ וּמַעֲשֶׂה שֶׁהַלְּחִי הַתַּחְתּוֹן עוֹדֵף עַל הָעֶלְיוֹן, וְשָׁאַל רַבָּן גַּמְלִיאֵל לַחֲכָמִים, וְאָמְרוּ: הֲרֵי זֶה מוּם.

MISHNAH: And there was an incident where the lower jaw projected beyond the upper jaw, and Rabban Gamliel asked the Sages, and they said: Behold, this is a blemish.

מתניתין: און עס איז אויך געווען א מעשה וואס דער אונטערשטער קין-באק איז געווען איבערשטייענדיג איבער דעם אויבערשטן, און רבן גמליאל האט געפרעגט די חכמים, און זיי האבן געזאגט: הרי זה מום.

מתני׳ ומעשה שהלחי התחתון עודף על העליון, ושאל רבן גמליאל לחכמים, ואמרו: הרי זה מום.

גְּמָ׳ מַאי תַּנָּא דְּקָתָנֵי ״וּמַעֲשֶׂה״?

GEMARA: What did the Tanna teach previously that he now teaches: "And there was an incident"? Usually, "and there was an incident" comes to support a previously stated rule, but this rule was not mentioned!

גמרא: וואס האט דער תנא פריער געלערנט אז ער לערנט יעצט: "ומעשה"? געוויינליך קומט א מעשה צו שטיצן א כלל וואס איז שוין דערמאנט געווארן, אבער דער דאזיגער דין איז דאך נישט דערמאנט געווארן פריער!

גמ׳ מאי תנא דקתני ״ומעשה״? הרי לא הוזכר דין זה לפני כן במשנה!

מִשּׁוּם דִּתְנַן ״פִּיו דּוֹמֶה לַחֲזִיר״, וּפְלִיגִי רַבָּנַן עֲלֵיהּ דְּרַבִּי, וְקָאָמְרִינַן: כִּי פְּלִיגִי רַבָּנַן עֲלֵיהּ דְּרַבִּי בִּשְׂפָתוֹ עֶלְיוֹנָה עוֹדֶפֶת עַל הַתַּחְתּוֹנָה, אֲבָל שֶׁהַתַּחְתּוֹנָה עוֹדֶפֶת עַל הָעֶלְיוֹנָה — הֲרֵי זֶה מוּם.

The Gemara answers: It is because we learned in a Mishnah elsewhere: "Its mouth resembles that of a pig," and the Rabbis disagree with Rabbi Yehudah there. And we say: When the Rabbis disagree with Rabbi Yehudah, it is where its upper lip projects over the lower one, but where the lower jaw projects over the upper one, all agree that behold, this is a blemish. The incident is brought to support this distinction.

די גמרא ענטפערט: עס איז מתוך דעם וואס מיר האבן געלערנט אין א משנה אין אן אנדער ארט: "פיו דומה לחזיר", און די רבנן קריגן זיך אויף רבי יהודה דארט. און מיר זאגן: ווען די רבנן קריגן זיך אויף רבי יהודה איז עס וואו זיין אויבערשטע ליפ שטייט ארויס איבער דעם אונטערשטן, אבער וואו דער אונטערשטער קין-באק שטייט ארויס איבער דעם אויבערשטן, קריגט זיך קיינער נישט און אלע מודה אז הרי זה מום. די מעשה איז געברענגט געווארן צו שטיצן דעם חילוק.

הגמרא משיבה: זהו משום דתנן ״פיו דומה לחזיר״, ופליגי רבנן עליה דרבי יהודה שם, וקאמרינן: כי פליגי רבנן עליה דרבי בשפתו עליונה עודפת על התחתונה, אבל שהתחתונה עודפת על העליונה — הרי זה מום. ועל כך מובא המעשה לחזק חילוק זה.

וּמַעֲשֶׂה נָמֵי שֶׁלְּחִי הַתַּחְתּוֹן עוֹדֵף עַל הָעֶלְיוֹן, שָׁאַל רַבָּן שִׁמְעוֹן בֶּן גַּמְלִיאֵל לַחֲכָמִים וְאָמְרוּ: הֲרֵי זֶה מוּם.

And there was also an incident where the lower jaw of a firstborn animal protruded beyond the upper jaw, and Rabban Shimon ben Gamliel asked the Sages for a ruling, and they said: This is a blemish that permits the animal to be slaughtered.

און עס איז אויך געווען א מעשה וואס דער אונטערשטער קין-באק פון א בכור איז געווען איבערשטייענדיג איבער דעם אויבערשטן, און רבן שמעון בן גמליאל האט געפרעגט די חכמים, און זיי האבן געזאגט: הרי זה מום וואס ערלויבט צו שעכטן די בהמה.

ומעשה נמי שלחי התחתון עודף על העליון, שאל רבן שמעון בן גמליאל לחכמים ואמרו: הרי זה מום המקבל היתר שחיטה.

וְהָא גַּבֵּי אָדָם הוּא דִּתְנַן: שְׂפָתוֹ הָעֶלְיוֹנָה עוֹדֶפֶת עַל הַתַּחְתּוֹנָה, אוֹ שֶׁתַּחְתּוֹנָה עוֹדֶפֶת עַל הָעֶלְיוֹנָה — הֲרֵי זֶה מוּם.

But the Gemara asks: Is this really so? But it is with regard to a person that we learned in a Mishnah elsewhere: If his upper lip protrudes beyond the lower lip, or if his lower lip protrudes beyond the upper lip, this is a blemish that disqualifies a Kohen from serving in the Beis HaMikdash.

אבער די גמרא פרעגט: איז דאס דען אזוי? אבער ביי א מענטש איז עס דאך וואס מיר האבן געלערנט אין א משנה אין אן אנדער ארט: אויב זיין אויבערשטע ליפ שטייט ארויס איבער דעם אונטערשטן, אדער אויב דער אונטערשטער ליפ שטייט ארויס איבער דעם אויבערשטן, הרי זה מום וואס מאכט א כהן פסול פאר עבודה אין בית המקדש.

הגמרא מקשה: והא גבי אדם הוא דתנן: שפתו העליונה עודפת על התחתונה, או שתחתונה עודפת על העליונה — הרי זה מום הפוסל כהן מן העבודה.

גַּבֵּי אָדָם הוּא דִּכְתִיב: ״אִישׁ אִישׁ מִזֶּרַע אַהֲרֹן״, אִישׁ שֶׁשָּׁוֶה בְּזַרְעוֹ של אַהֲרֹן, אֲבָל בִּבְהֵמָה לָא!

And we explain that it is only with regard to a person that it is written: "Any man of the seed of Aaron," which we darshen to mean he must be a man who is equal in appearance to the rest of the seed of Aaron; but with regard to an animal, this requirement of a normal appearance does not apply, so why should a protruding jaw be a blemish?

און מיר ערקלערן אז עס איז נאר ביי א מענטש וואס עס שטייט געשריבן: "איש איש מזרע אהרן", וואס מיר דרש'ענען צו מיינען א מענטש וואס איז גלייך אין זיין אויסזען צו דעם זרע פון אהרן; אבער ביי א בהמה פעלט דען אויס א נארמאלער אויסזען? נישט, טא פארוואס זאל אן ארויסשטייענדיגער קין-באק זיין א מום?

ומסבירים שם שרק גבי אדם הוא דכתיב: ״איש איש מזרע אהרן״, ודרשינן שיהיה איש ששוה בזרעו של אהרן במראהו; אבל בבהמה לא בעינן שיהיה שוה, ואם כן למה נחשב לחי עודף למום בבהמה?

אָמַר רַב פָּפָּא: לָא קַשְׁיָא, הָא דְּאִית בַּהּ עֶצֶם, הָא דְּלֵית בַּהּ עֶצֶם.

Rav Pappa said: This is not difficult; this case in our Mishnah, where it is a blemish for an animal, is where there is a bone in the lower jaw that is longer than the upper jaw, whereas that case in the other Mishnah, which is only a blemish for a human, is where there is no bone protruding, but only the fleshy lip.

אמר רב פפא: עס איז נישט קיין קשיא; דא אין אונזער משנה וואס זאגט עס איז א מום ביי א בהמה, איז וואו עס איז דא א ביין אינעם אונטערשטן קין-באק וואס איז לענגער ווי דעם אויבערשטן, ווידער דארט אין יענע משנה וואס איז נאר א מום ביי א מענטש, איז עס וואו עס איז נישט דא קיין ביין וואס שטייט ארויס, נאר בלויז די פליישיגע ליפ.

אמר רב פפא: לא קשיא, הא דאית בה עצם, הא דלית בה עצם. משנתנו, שזהו מום בבהמה, מדברת דאית בה עצם, שהעצם של הלחי התחתון ארוך יותר. ואילו המשנה האחרת, שאינו מום בבהמה אלא רק באדם, מדברת דלית בה עצם, אלא רק הבשר של השפה עודף.

מַתְנִי׳ אוֹזֶן הַגְּדִי הָיְתָה כְּפוּלָה, אָמְרוּ חֲכָמִים: בִּזְמַן שֶׁהוּא עֶצֶם אֶחָד — מוּם, בִּזְמַן שֶׁאֵין בּוֹ עֶצֶם — אֵינוֹ מוּם.

MISHNAH: If the ear of a kid was doubled so that it looked like two ears, the Sages said: When it is one bone—meaning the extra ear has its own cartilage—it is a blemish; when there is no bone in it, it is not a blemish.

מתניתין: אויב דאס אויער פון א ציגעלע איז געווען דאפעלט אזוי אז עס האט אויסגעזען ווי צוויי אויערן, אמרו חכמים: בזמן שהוא עצם אחד—דאס הייסט דאס איבעריגע אויער האט זיין אייגענעם סחוס—איז עס מום; בזמן שאין בו עצם, איז עס אינו מום.

מתני׳ אם אוזן הגדי היתה כפולה שנראית כשתי אזניים, אמרו חכמים: בזמן שהוא עצם אחד, כלומר שיש סחוס באוזן הכפולה, הרי זה מום; בזמן שאין בו עצם, אינו מום.

רַבִּי חֲנַנְיָא בֶּן גַּמְלִיאֵל אוֹמֵר: זְנַב הַגְּדִי שֶׁהוּא דּוֹמֶה לְשֶׁל חֲזִיר, וְשֶׁאֵין בָּהּ שְׁלֹשׁ חוּלְיוֹת — הֲרֵי זֶה מוּם.

Rabbi Chananya ben Gamliel says: The tail of a kid that is similar to that of a pig, or a tail that does not have three joints, this is a blemish.

רבי חנניה בן גמליאל אומר: דעם עק פון א ציגעלע וואס איז ענדליך צו א חזיר'ס, אדער אן עק וואס האט נישט קיין דריי גלידער, הרי זה מום.

רבי חנניה בן גמליאל אומר: זנב הגדי שהוא דומה לשל חזיר, ושאין בה שלש חוליות — הרי זה מום.

גְּמָ׳ תָּנוּ רַבָּנַן: פִּיו בָּלוּם וְרַגְלָיו מְבוּלָּמוֹת, מֵחֲמַת הָרוּחַ — אֵינוֹ מוּם, מֵחֲמַת הָעֶצֶם — הֲרֵי זֶה מוּם.

GEMARA: The Rabbis taught in a Braisa: If its mouth is swollen, or its legs are swollen, then if it is due to wind, meaning it is just bloated, it is not a blemish; but if it is due to the bone being enlarged, this is a blemish.

גמרא: תנו רבנן אין א ברייתא: אויב זיין מויל איז געשוואלן, אדער זיינע פיס זענען געשוואלן, אויב עס איז מצד דעם ווינט, דאס הייסט עס איז בלויז אויפגעבלאזן, איז עס אינו מום; אבער אויב עס איז מצד דעם ביין וואס איז פארגרעסערט, הרי זה מום.

גמ׳ תנו רבנן: פיו בלום ורגליו מבולמות, אם זהו מחמת הרוח, כלומר נפוח בלבד, אינו מום; מחמת העצם — הרי זה מום.

אׇזְנָיו כְּפוּלוֹת, בְּחַסְחֲסוּת אַחַת — הֲרֵי זֶה מוּם, בִּשְׁתֵּי חַסְחֲסֻיוֹת — אֵינוֹ מוּם.

If its ears are doubled, then if they are joined with one cartilage, this is a blemish; but if they are split with two cartilages, it is not a blemish.

אויב זיינע אויערן זענען דאפעלט, אויב זיי זענען צוגעבונדן מיט איין סחוס, הרי זה מום; אבער אויב זיי זענען געשפאלטן מיט צוויי סחוסים, אינו מום.

אם אזניו כפולות, בחסחסות אחת — הרי זה מום; בשתי חסחסיות — אינו מום.

רַבָּן גַּמְלִיאֵל אוֹמֵר: זְנַב הַגְּדִי שֶׁהוּא דּוֹמֶה לְשֶׁל חֲזִיר.

The Mishnah taught that Rabban Gamliel says: The tail of a kid that is similar to that of a pig is a blemish.

די משנה האט געלערנט אז רבן גמליאל אומר: דעם עק פון א ציגעלע וואס איז ענדליך צו א חזיר'ס איז א מום.

שנינו במשנה שרבן גמליאל אומר: זנב הגדי שהוא דומה לשל חזיר הרי זה מום.

אָמַר רַב פָּפָּא: לָא תֵּימָא דְּקַטִּינָא, אֶלָּא דִּכְרִיכָא, אַף עַל גַּב דַּאֲלִימָא.

Rav Pappa said: Do not say that this means only where it is thin like a pig's tail; rather, even where it is curled like a pig's tail, even though it is thick like a normal goat's tail, it is still a blemish.

אמר רב פפא: זאג נישט אז דאס מיינט נאר וואו עס איז דין ווי א חזיר'ס עק; נאר, אפילו וואו עס איז געדרייט ווי א חזיר'ס עק, אפילו אויב עס איז דיק ווי א נארמאלער ציגנער עק, איז עס נאך אלס א מום.

אמר רב פפא: לא תימא דקטינא, שרק אם הזנב דק כשל חזיר הוי מום; אלא דכריכא, שהוא מעוקל כשל חזיר, אף על גב דאלימא כזנב עז רגיל, הרי זה מום.

אוֹ שֶׁאֵין בָּהּ שָׁלֹשׁ חוּלְיוֹת וְכוּ׳.

The Mishnah also taught: Or if the tail of a kid does not have three joints, etc.

די משנה האט אויך געלערנט: אדער אויב דער עק פון א ציגעלע האט נישט קיין דריי גלידער וכו׳.

עוד שנינו במשנה: או שאין בה שלש חוליות וכו׳.

אָמַר רַב הוּנָא: בַּגְּדִי — שְׁתַּיִם הֲרֵי זֶה מוּם, שָׁלֹשׁ אֵינוֹ מוּם. בַּטָּלֶה — שָׁלֹשׁ הֲרֵי זֶה מוּם, אַרְבַּע אֵינוֹ מוּם.

Rav Huna said: In a kid, if the tail has only two joints, this is a blemish, but if it has three, it is not a blemish. In a lamb, if it has only three joints, this is a blemish, but if it has four, it is not a blemish.

אמר רב הונא: ביי א ציגעלע, אויב דער עק האט נאר צוויי גלידער, הרי זה מום, אבער אויב עס האט דריי, אינו מום. ביי א שעפעלע, אויב עס האט נאר דריי גלידער, הרי זה מום, אבער אויב עס האט פיער, אינו מום.

אמר רב הונא: בגדי, אם יש בזנב רק שתים הרי זה מום, שלש אינו מום. בטלה, אם יש רק שלש הרי זה מום, ארבע אינו מום.

מֵיתִיבִי: בַּגְּדִי — אַחַת הֲרֵי זֶה מוּם, שְׁתַּיִם אֵינוֹ מוּם. בַּטָּלֶה — שְׁתַּיִם הֲרֵי זֶה מוּם, שָׁלֹשׁ אֵינוֹ מוּם.

The Gemara raises an objection from a Braisa: In a kid, if it has only one joint, this is a blemish, but if it has two, it is not a blemish. In a lamb, if it has only two joints, this is a blemish, but if it has three, it is not a blemish!

די גמרא פרעגט א קשיא פון א ברייתא: ביי א ציגעלע, אויב עס האט נאר איינס, הרי זה מום, אבער אויב עס האט צוויי, אינו מום. ביי א שעפעלע, אויב עס האט נאר צוויי גלידער, הרי זה מום, אבער אויב עס האט דריי, אינו מום!

הגמרא מייתיבי מקשה מברייתא: בגדי — אחת הרי זה מום, שתים אינו מום. בטלה — שתים הרי זה מום, שלש אינו מום! וקשה על רב הונא.

תְּיוּבְתָּא דְרַב הוּנָא.

This is indeed a conclusive refutation of Rav Huna.

דאס איז טאקע תיובתא דרב הונא.

הגמרא מסכמת: תיובתא דרב הונא, אכן זו קשיא שאין עליה תירוץ.

וְרַב הוּנָא, מַתְנִיתִין אַטְעִיתֵיהּ; אִיהוּ סָבַר: מִדְּרֵישָׁא בִּגְדִי — סֵיפָא נָמֵי בִּגְדִי, וְלָא הִיא — רֵישָׁא בִּגְדִי, וְסֵיפָא בְּטָלֶה.

And the Gemara explains: Rav Huna, the wording of the Mishnah misled him; he thought that since the first clause of the Mishnah speaks of a kid, the latter clause mentioning three joints must also speak of a kid. But it is not so; the first clause indeed speaks of a kid, but the latter clause actually speaks of a lamb, as the Braisa clarified.

און די גמרא ערקלערט: רב הונא, די משנה האט אים פארפירט; ער האט געקלערט אז וויבאלד דער אנהייב פון די משנה רעדט פון א ציגעלע, מוז דער סוף וואס דערמאנט דריי גלידער אויך רעדן פון א ציגעלע. אבער עס איז נישט אזוי; דער אנהייב רעדט טאקע פון א ציגעלע, אבער דער סוף רעדט באמת פון א שעפעלע, ווי די ברייתא האט מברר געווען.

ורב הונא, מתניתין אטעיתיה; איהו סבר: מדרישא בגדי — סיפא נמי בגדי, שגם דין שלוש חוליות נאמר בגדי. ולא היא — רישא בגדי, וסיפא בטלה, כפי שביארה הברייתא.

מַתְנִי׳ רַבִּי חֲנִינָא בֶּן אַנְטִיגְנוֹס אוֹמֵר: אֶת שֶׁיַּבֶּלֶת בְּעֵינָיו, וְשֶׁנִּפְגַּם עֶצֶם יָדוֹ וְרַגְלוֹ, וְשֶׁנִּפְרַק עַצְמוֹ שֶׁל פִּיו, עֵינוֹ אַחַת גְּדוֹלָה וְאַחַת קְטַנָּה, אׇזְנוֹ אַחַת גְּדוֹלָה וְאַחַת קְטַנָּה, בַּמַּרְאֶה אֲבָל לֹא בַּמִּדָּה.

MISHNAH: Rabbi Chanina ben Antigonus says: These are blemishes: One that has a wart in its eyes; and one whose bone of its foreleg or hind leg was damaged; and one whose bone of its mouth—its jaw—was dislocated; and one whose one eye is large and one is small, or one whose one ear is large and one is small, provided the difference is noticeable by sight, but not if it is only noticeable by measurement.

מתניתין: רבי חנינא בן אנטיגנוס אומר: די דאזיגע זענען מומים: איינער וואס האט א ווארצל אין זיינע אויגן; און איינער וואס דאס ביין פון זיין האנט אדער זיין פוס איז געשעדיגט געווארן; און איינער וואס דאס ביין פון זיין מויל—זיין קין-באק—איז ארויס פון פלאץ; איינער וואס זיין איין אויג איז גרויס און איינס איז קליין, אדער זיין איין אויער איז גרויס און איינס איז קליין, בתנאי אז דער חילוק איז ניקער מצד דעם אויסזען, אבער נישט אויב עס איז נאר ניקער מצד דעם מאס.

מתני׳ רבי חנינא בן אנטיגנוס אומר: את שיבלת בעיניו, ושנפגם עצם ידו ורגלו, ושנפרק עצמו של פיו, עינו אחת גדולה ואחת קטנה, אזנו אחת גדולה ואחת קטנה, ובלבד שיהיה השינוי ניכר במראה אבל לא במדה בלבד.

רַבִּי יְהוּדָה אוֹמֵר: שְׁתֵּי בֵּיצָיו, אַחַת גְּדוֹלָה כִּשְׁתַּיִם שֶׁבַּחֲבֶירְתָּהּ, וְלֹא הוֹדוּ לוֹ חֲכָמִים.

Rabbi Yehuda says: If of its two testicles, one is as large as two of its fellow, it is a blemish; but the Sages did not agree with him.

רבי יהודה אומר: אויב פון זיינע צוויי אייער, איז איינס אזוי גרויס ווי צוויי פון זיין חבר, איז עס א מום; אבער די חכמים האבן אים נישט צוגעשטימט.

רבי יהודה אומר: שתי ביציו, אחת גדולה כשתים שבחברתה, הרי זה מום; ולא הודו לו חכמים.

גְּמָ׳ לְמֵימְרָא דְּיַבֶּלֶת הָוֵי מוּם?

GEMARA: Is this to say that a wart is a blemish?

גמרא: איז דאס צו זאגן אז א ווארצל איז א מום?

גמ׳ למימרא דיבלת הוי מום?

וּרְמִינְהוּ: וְאֵלּוּ שֶׁאֵין שׁוֹחֲטִין עֲלֵיהֶן לֹא בְּמִקְדָּשׁ וְלֹא בַּמְּדִינָה — בַּעַל גָּרָב וּבַעַל יַבֶּלֶת!

But I will point out a contradiction from a later Mishnah: And these are those that we do not slaughter for as a blemish, neither in the Beis HaMikdash nor in the province—meaning they are not full-fledged blemishes—namely, an animal with scurvy or a wart!

און מיר פרעגן א קשיא פון א שפעטערדיגע משנה: און די דאזיגע זענען די וואס מען שעכט נישט אויף זיי, נישט אין בית המקדש און נישט אין מדינה—דאס הייסט זיי זענען נישט קיין פולשטענדיגע מומים—נעמליך, א בהמה מיט גרב אדער א ווארצל!

ורמינהו ממה ששנינו במשנה לקמן: ואלו שאין שוחטין עליהן לא במקדש ולא במדינה, כלומר שאינם מומים גמורים, בעל גרב ובעל יבלת!

וְתִסְבְּרָא? הָא כְּתִיבָא ״יַבֶּלֶת״ בְּאוֹרָיְיתָא!

The Gemara asks: And can you really think that a wart is not a blemish? But "a wart" is explicitly written in the Torah as a blemish!

די גמרא פרעגט: און קענסטו דען אזוי קלערן אז א ווארצל איז נישט קיין מום? אבער "יבלת" שטייט דאך קלאר געשריבן אין דער תורה אלס א מום!

הגמרא תמהה: ותסברא? הא כתיבא ״יבלת״ באורייתא בהדיא בין המומין!

אֶלָּא, לָא קַשְׁיָא: הָא — בְּגוּפוֹ, הָא — בְּעֵינוֹ.

Rather, it is not difficult: This Mishnah here, which says it is a blemish, is referring to a wart in its eye; whereas that Mishnah, which says it is not a full blemish, is referring to a wart on its body.

נאר, עס איז נישט קיין קשיא: דא אין אונזער משנה וואס זאגט עס איז א מום, רעדט מען פון א ווארצל אין זיין אויג; ווידער דארט אין יענע משנה וואס זאגט עס איז נישט קיין פולער מום, רעדט מען פון א ווארצל אויף זיין קערפער.

אלא, לא קשיא: הא — בגופו, הא — בעינו. משנתנו, שהיא מום, מדברת ביבלת בעינו; ואילו המשנה לקמן, שאינה מום גמור, מדברת ביבלת בגופו.

מִכְּדֵי קְרָא סְתָמָא, מָה לִי בְּגוּפוֹ וּמָה לִי בְּעֵינוֹ?

The Gemara asks: Now, since the Pasuk is written without specification, what difference does it make to me if it is on its body, and what difference does it make to me if it is in its eye? Why should we distinguish?

די גמרא פרעגט: יעצט, וויבאלד דער פסוק שטייט סתם, וואס פארא חילוק מאכט עס מיר אויב עס איז אויף זיין קערפער, און וואס פארא חילוק מאכט עס מיר אויב עס איז אין זיין אויג? פארוואס זאלן מיר מחלק זיין?

הגמרא שואלת: מכדי קרא סתמא, מה לי בגופו ומה לי בעינו? למה לחלק ביניהם?

אֶלָּא לָא קַשְׁיָא, הָא דְּאִית בַּהּ עֶצֶם, הָא דְּלֵית בַּהּ עֶצֶם.

Rather, it is not difficult: This case where it is a blemish is where there is a bone inside the wart, and that case where it is not is where there is no bone inside it.

נאר, עס איז נישט קיין קשיא: דא וואו עס איז א מום רעדט מען וואו עס איז דא א ביין אינעווייניג אינעם ווארצל, און דארט וואו עס איז נישט קיין מום רעדט מען וואו עס איז נישט דא קיין ביין אינעווייניג.

אלא לא קשיא, הא דאית בה עצם, הא דלית בה עצם.

דִּקְרָא — דְּאִית בַּהּ עֶצֶם, מַתְנִיתִין — דְּלֵית בַּהּ עֶצֶם; בְּעֵינוֹ — הָוֵי מוּם, בְּגוּפָא — לָא הָוֵי מוּם.

So the Pasuk and our Mishnah refer to a wart that has a bone; whereas the other Mishnah refers to a wart that has no bone, in which case if it is in its eye, it is a blemish, but if it is on its body, it is not a blemish.

אזוי אז דער פסוק און אונזער משנה באציען זיך צו א ווארצל וואס האט א ביין; ווידער יענע משנה באציט זיך צו א ווארצל וואס האט נישט קיין ביין, וואס אין אזא פאל אויב עס איז אין זיין אויג, איז עס א מום, אבער אויב עס איז אויף זיין קערפער, איז עס נישט קיין מום.

כלומר, דקרא ומשנתנו מדברים ביבלת דאית בה עצם; מתניתין לקמן מדברת ביבלת דלית בה עצם, ובזה יש חילוק: בעינו — הוי מום, בגופא — לא הוי מום.

וְלֵית לַהּ עֶצֶם בְּגוּפָא פְּסוּלָה? הֲרֵי תִּלְתּוּל בְּעָלְמָא הוּא, דִּתְנַן: רַבִּי אֱלִיעֶזֶר אוֹמֵר: בַּעֲלֵי הַתִּילוּלִין פְּסוּלִין בָּאָדָם וּכְשֵׁירִין בַּבְּהֵמָה!

The Gemara asks: But does a wart that has no bone on the body disqualify the animal at all? It is merely hanging flesh, as we learned in a Mishnah: Rabbi Eliezer says: Those with hanging flesh are disqualified in a person, but fit in an animal! So why would the other Mishnah say it is even a minor blemish?

די גמרא פרעגט: אבער מאכט דען א ווארצל וואס האט נישט קיין ביין אויף דעם קערפער פסול די בהמה בכלל? עס איז דאך בלויז הענגעדיגע פלייש, ווי מיר האבן געלערנט אין א משנה: רבי אליעזר אומר: די וואס האבן הענגעדיגע פלייש זענען פסול ביי א מענטש, אבער כשר ביי א בהמה! טא פארוואס זאל יענע משנה זאגן אז עס איז אפילו א קליינער מום?

הגמרא מקשה: ולית לה עצם בגופא פסולה? הרי תלתול בעלמא הוא, דתנן: רבי אליעזר कहता: בעלי התילולין פסולין באדם וכשירים בבהמה! ואם כן למה תחשב יבלת שאין בה עצם בגוף אפילו למום קל?

אֶלָּא, אִידֵּי וְאִידֵּי בְּעֵינוֹ, וְלָא קַשְׁיָא: הָא — בַּשָּׁחוֹר, הָא — בַּלָּבָן.

Rather, both this Mishnah and that Mishnah are referring to a wart in its eye, and it is not difficult: This Mishnah here refers to a wart in the black of the eye, which is a blemish; whereas that Mishnah refers to a wart in the white of the eye.

נאר, סיי דא און סיי דארט רעדט מען פון א ווארצל אין זיין אויג, און עס איז נישט קיין קשיא: דא אין אונזער משנה רעדט מען פון א ווארצל אינעם שווארצן טייל פון דעם אויג, וואס דאס איז א מום; ווידער דארט אין יענע משנה רעדט מען פון א ווארצל אינעם ווייסן טייל פון דעם אויג.

אלא, אידי ואידי בעינו, ולא קשיא: הא — בשחור, הא — בלבן. שתי המשניות מדברות ביבלת שבעין, ומשנתנו מדברת ביבלת בשחור של העין, שהוא מום; ואילו המשנה לקמן מדברת ביבלת בלבן של העין.

וְהָא אֵין מוּמִין בַּלָּבָן!

The Gemara asks: But we have a rule that there are no blemishes in the white of the eye at all, so it should not even be a minor blemish!

די גמרא פרעגט: אבער מיר האבן דאך א כלל אז עס זענען נישט דא קיין מומים אינעם ווייסן טייל פון דעם אויג בכלל, טא עס זאל אפילו נישט זיין קיין קליינער מום!

הגמרא מקשה: והא אין מומין בלבן כלל, ואם כן למה תחשב שם אפילו למום קל?

אֶלָּא: אִידֵּי וְאִידֵּי בַּלָּבָן, וְאָמַר רֵישׁ לָקִישׁ: לָא קַשְׁיָא, הָא — דְּאִית בַּהּ שֵׂעָר, הָא — דְּלֵית בַּהּ שֵׂעָר.

Rather, both this Mishnah and that Mishnah refer to a wart in the white of the eye, and Reish Lakish said: It is not difficult; this case where it is a blemish is where there is hair growing on the wart, and that case where it is not is where there is no hair growing on it.

נאר: סיי דא און סיי דארט רעדט מען אינעם ווייסן טייל פון דעם אויג, ואמר ריש לקיש: עס איז נישט קיין קשיא; דא וואו עס איז א מום רעדט מען וואו עס איז דא האר וואס וואקסט אויפן ווארצל, און דארט וואו עס איז נישט קיין מום רעדט מען וואו עס איז נישט דא קיין האר וואס וואקסט דערויף.

אלא: אידי ואידי בלבן, ואמר ריש לקיש: לא קשיא, הא — דאית בה שיער, הא — דלית בה שיער. משנתנו, שהיא מום, מדברת ביבלת שבלבן דאית בה שיער; ואילו המשנה לקמן מדברת ביבלת דלית בה שיער.

עֵינוֹ אַחַת גְּדוֹלָה וְכוּ׳. תָּנָא: גְּדוֹלָה כְּשֶׁל עֵגֶל, קְטַנָּה כְּשֶׁל אַוָּוז.

The Mishnah taught: One eye large, etc. A Tanna taught in a Braisa: Large means it is as large as that of a calf, and small means it is as small as that of a goose.

די משנה האט געלערנט: עינו אחת גדולה וכו׳. תנא אין א ברייתא: גרויס מיינט אז עס איז אזוי גרויס ווי פון א קאלב, און קליין מיינט אז עס איז אזוי קליין ווי פון א גאנז.

שנינו במשנה: עינו אחת גדולה וכו׳. תנא בברייתא: גדולה כשל עגל, קטנה כשל אווז.

אׇזְנוֹ אַחַת גְּדוֹלָה וְכוּ׳. וְרַבָּנַן עַד כַּמָּה?

The Mishnah taught: One ear large, etc. And the Gemara asks: According to the Rabbis, up to how much of a difference must there be to be a blemish?

די משנה האט געלערנט: אזנו אחת גדולה וכו׳. און די גמרא פרעגט: לויט די רבנן, ביז וויפיל פון א חילוק דארף זיין כדי עס זאל זיין א מום?

שנינו במשנה: אזנו אחת גדולה וכו׳. ורבנן עד כמה יהיה ההפרש כדי שיחשב מום?

תַּנְיָא, אֲחֵרִים אוֹמְרִים: אֲפִילּוּ אֵינָהּ לַשְּׁנִיָּה אֶלָּא כְּפוֹל — כְּשֵׁירָה.

It is taught in a Braisa: Others say: Even if one ear is only like a bean compared to the second ear, it is fit, unless the difference is even more extreme.

תניא אין א ברייתא, אחרים אומרים: אפילו אויב דאס איין אויער איז נאר ווי א באנדל אין פארגלייך צום צווייטן אויער, איז עס כשר, סיידן דער חילוק איז נאך פיל מער עקסטרעם.

תניא, אחרים אומרים: אפילו אינה לשנייה אלא כפול — כשירה, אלא אם כן ההפרש גדול יותר.

מַתְנִי׳ זְנַב הָעֵגֶל — שֶׁאֵינָהּ מַגַּעַת לָעַרְקוֹב, אָמְרוּ חֲכָמִים: כֹּל מַרְבִּית עֲגָלִים כֵּן, כׇּל זְמַן שֶׁיְּהוּ מְגַדְּלִין — הֵן נִמְתָּחוֹת.

MISHNAH: If the tail of a calf does not reach the knee-joint, the Sages said: All growing calves are like this; as long as they grow, their tails stretch and grow longer, so this is not a permanent blemish.

מתניתין: אויב דער עק פון א קאלב גרייכט נישט ביזן קני-גליד, אמרו חכמים: כל מרבית עגלים כן, דאס הייסט אלע וואקסענדיגע קעלבער זענען אזוי; כל זמן שהן מגדלין הן נמתחות, ווי לאנג זיי וואקסן, ווערן זייערע עקן לענגער, טא דאס איז נישט קיין שטענדיגער מום.

מתני׳ אם זנב העגל — שאינה מגעת לערקוב, אמרו חכמים: כל מרבית עגלים כן, כל זמן שיהו מגדלין — הן נמתחות ומתארכות, ולכן אין זה מום קבוע.

אֵיזֶהוּ עַרְקוֹב שֶׁאָמְרוּ? רַבִּי חֲנִינָא בֶּן אַנְטִיגְנוֹס אוֹמֵר: בְּעַרְקוֹב שֶׁבְּאֶמְצַע הַיָּרֵךְ.

Which is the knee-joint that they spoke of? Rabbi Chanina ben Antigonus says: The knee-joint that is in the middle of the thigh.

איזהו ערקוב שאמרו? רבי חנינא בן אנטיגנוס אומר: דער קני-גליד וואס איז אינמיטן דעם קולא.

איזהו ערקוב שאמרו? רבי חנינא בן אנטיגנוס אומר: בערקוב שבאמצע הירך.